Quản trị học dành cho kẻ chán học (Chương 2 – phần 2)

0
1765

3. Phân loại môi trường.

Có khá là nhiều cách để phân loại môi trường. Đối với các chuyên gia thì chả vấn đề gì, miễn là phân loại phù hợp với mục đích của các ngài. Thế nhưng đối với những kẻ tập sự như chúng ta thì phân loại càng nhiều kiểu thì càng rắc rối. Do đó, ta sẽ tập trung vào cách phân loại phổ biến và hữu dụng nhất cho mình mà thôi, đó là chia môi trường thành môi trường bên trong và môi trường bên ngoài. Binh pháp Tôn Tử có viết: “Tri kỉ tri bỉ, bách chiến bất đãi” (Biết mình biết người, trăm trận không nguy). Như vậy, cách phân chia thành môi trường bên trong (mình) – bên ngoài (người) đã được Tôn Tử chứng nhận chất lượng từ lâu, cho nên nếu anh chị em học thành tài cách phân loại này thì hẳn sẽ không nguy ở trong phòng thi rồi.

Ta sẽ quay lại với cái doanh nghiệp bán nước đá cây của chúng ta ở phần trên để tìm hiểu về cách phân loại môi trường theo style Tôn Tử này. Cụ thể, môi trường được phân chia như sau:

– Môi trường bên trong: gồm tất cả những thứ thuộc về tổ chức, và nhà quản trị doanh nghiệp có thể khống chế được như con người (các nhân viên), tài chính (các loại tài sản: tiền mặt, nhà cửa, máy móc,… hay các nguồn vốn: nợ, vốn chủ sở hữu,…), kĩ thuật – công nghệ (kĩ thuật làm nước đá, kĩ thuật chặt nước đá,…),… và thậm chí cả văn hóa của tổ chức (cách thức sống và làm việc trong doanh nghiệp: cách nhân viên và sếp nói chuyện, cách cãi nhau khi có xích mích, cách họp hành…).

– Môi trường bên ngoài: gồm tất cả những thứ không thuộc về tổ chức, và nhà quản trị doanh nghiệp không thể khống chế được, như nhu cầu của khách hàng, đối thủ cạnh tranh, nguồn cung cấp nước,… cho đến trình độ phát triển kinh tế – kĩ thuật, pháp luật, chính trị, xã hội,… Môi trường bên ngoài được phân nhỏ thành:

+ Môi trường vi mô: là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến việc cạnh tranh trong nội bộ ngành sản xuất và kinh doanh nước đá, thường bao gồm khách hàng (người mua nước đá), đối thủ cạnh tranh (nhà bán nước đá ở bên kia đường), người cung ứng (cung cấp nguyên nhiên vật liệu hay các công cụ sản xuất như công ty cung cấp điện, nước, máy móc,…), các sản phẩm bổ trợ (là các sản phẩm giúp bán nước đá nhiều hơn như nước ngọt, bia…) và sản phẩm thay thế (tức là các sản phẩm khiến bán nước đá ế hơn như nước ngọt ướp lạnh sẵn)…

+ Môi trường vĩ mô: là những yếu tố rộng hơn, bao phủ cả môi trường vi mô như các yếu tố kinh tế, xã hội, chính trị, tự nhiên, kĩ thuật – công nghệ,… Sự ảnh hưởng của các yếu tố này đến tổ chức khá dễ nhận ra. Nếu anh chị em nào có hứng thú tìm hiểu sâu hơn thì lật phần đọc thêm ra mà xem nhé.

Chú ý nho nhỏ:

– Khi nói nhà quản trị có thể khống chế được yếu tố môi trường bên trong không có nghĩa là luôn luôn khống chế được yếu tố môi trường bên trong. Nói dễ hiểu, bà vợ có thể kiểm soát được ông chồng của gia đình nhưng không phải lúc nào ông chồng cũng nằm trong vòng kiềm tỏa của bà vợ.

– Khi nói nhà quản trị không thể khống chế được yếu tố môi trường bên ngoài không có nghĩa là không tác động được vào môi trường bên ngoài. Điều này có nghĩa là bà vợ dù không thể ép buộc bọn hồ li né ông chồng ra, nhưng có thể tác động để bọn chúng ớn mà không dám xáp vào bằng lời nói hoặc bằng axit…

– Có một số tác giả còn phân môi trường bên ngoài thành 3 phần: vi mô, vĩ mô và môi trường quốc tế. Tuy nhiên, trong thời đại toàn cầu hóa, một cái át xì ở phố Wall có thể làm cả châu Á cảm cúm, một vụ kiện hiếp dâm ông tổng giám đốc IMF có thể khiến thị trường chứng khoán đỏ lòm thì việc chia thêm môi trường quốc tế ra riêng có vẻ như không phù hợp nữa.

Xem toàn bộ quyển sách ở đây.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.