Quản trị học dành cho kẻ chán học (Chương 1 – phần 3)

1
6182

5. Vai trò của nhà quản trị (nhà quản trị có những nhiệm vụ gì).

Sau khi đã anh dũng vượt qua một đoạn nói về quản trị chẳng lấy gì làm thú vị mấy, anh chị em hãy ăn mừng bằng cách nghiên cứu tới vai trò của nhà quản trị.

Vai trò của nhà quản trị là gì? Đó là những nhiệm vụ cụ thể mà nhà quản trị phải thực hiện tương ứng với vị trí của mình trong tổ chức. Nói một cách dễ hiểu, đó là những việc mà nhà quản trị phải làm khi ngồi ở ghế của một người quản lí.

Có nhiều chuyên gia quản trị đã đưa ra rất là nhiều vai trò của nhà quản trị, vì đúng là nhà quản trị có nhiều vai trò thật. Nhưng trong giáo trình, đề thi, cũng như bí kíp ngoài tiệm photo đều chủ yếu chỉ nhắc tới cách phân chia 10 vai trò thành 3 nhóm vai trò của ông Henry Mintzberg như ví dụ dưới đây (anh chị em nên nhớ tên ông này, vì trong đề thi sẽ có mấy câu hỏi ông nào nghĩ ra cái nào, có bao nhiêu cái, dù nó không thật sự cần thiết):

– Nhóm vai trò quan hệ với con người (đề nghị đọc chữ “quan hệ” theo nghĩa trong sáng), còn gọi là nhóm vai trò tương tác, thể hiện sự tác động qua lại giữa người với người, bao gồm 3 vai trò. Ta sẽ tìm hiểu qua ví dụ về Trương Vô Kỵ và Minh giáo dưới đây:

+ Vai trò người đại diện: lúc này ta là biểu tượng, là hình ảnh của cả giáo phái. Trương Vô Kỵ đã thực hiện vai trò này khi đại diện Minh giáo ra uống trà với Phương trượng Thiếu Lâm hoặc là cắt băng khánh thành trụ sở mới của Minh giáo chẳng hạn.

+ Vai trò lãnh đạo: lúc này Trương Vô Kỵ là người phối hợp và kiểm tra công việc của đám lính, gồm cả các việc như tuyển dụng (chọn tên nào được vào nhóm đánh nhau), đào tạo – hướng dẫn (dạy Càn khôn đại nã di tâm pháp), khích lệ (kích động mọi người trong giáo phái nổi dậy chống quân Nguyên)…

+ Vai trò liên lạc: là khi Trương Vô Kỵ quan hệ (nhắc lại nha, không được nghĩ bậy á) với người khác (cả trong và ngoài giáo phái) để hoàn thành công việc của giáo phái, ví dụ như liên hệ với Quận chúa Triệu Mẫn (người bên ngoài giáo phái) xin thả các cao thủ võ lâm, hay là liên hệ với Chu Nguyên Chương (người bên trong giáo phái) để việc ổn định quân sĩ chống Nguyên diễn ra thành công tốt đẹp.

– Nhóm vai trò thông tin, thể hiện việc thu thập và xử lí thông tin, bao gồm 3 vai trò. Bây giờ hãy tưởng tượng ta đang là trùm băng đảng mafia:

+ Vai trò thu thập thông tin: vai trò thu thập thông tin đơn giản là… thu thập thông tin có ảnh hưởng đến tổ chức. Hàng ngày có rất nhiều tin tức bên trong và bên ngoài liên quan đến băng đãng mafia của ta, như việc lô hàng trắng sắp cập cảng, hay hai tên đàn em trong băng là nội gián,… tất cả những tin tức nào liên quan, có ảnh hưởng quan trọng đến băng đảng thì những nhà quản trị mafia đều phải thu thập lại bằng nhiều cách khác nhau (qua đàn em, tự lấy thông tin, qua báo đài…).

+ Vai trò cung cấp thông tin (truyền thông thông tin đối nội): những thông tin mà ta thu thập được không thể cứ giữ khư khư cho một mình ta. Ta phải phân phối những thông tin này đến các bộ phận có liên quan (bên trong tổ chức) (ví dụ, thông tin lô hàng trắng phân phối đến bộ phận bán hàng trắng…). Chú ý phân phối đúng người, đúng việc và đúng thời điểm (lỡ thông tin mà tràn lan, nội gián biết được thì tiêu).

+ Vai trò người phát ngôn (truyền đạt thông tin đối ngoại): đây là công việc cung cấp thông tin của tổ chức cho người bên ngoài để họ có được cái nhìn hợp lí (theo ý ta) về tổ chức. Ví dụ, ta tuyên bố nhận trách nhiệm về vụ “khử” một tên đàn em tối qua, hay là tuyên bố không dính líu tới lô hàng trắng bị bắt hai hôm trước…

– Nhóm vai trò quyết định (tức là ra quyết định), bao gồm 4 vai trò. Ta sẽ tìm hiểu qua các ví dụ về truyện cổ và lịch sử Việt Nam sau đây:

+ Vai trò phân bổ nguồn lực (phân phối tài nguyên): do các nguồn lực (ví dụ như con người hay vũ khí chẳng hạn) là có hạn, cho nên không thể luôn có việc ai cần gì cũng được đáp ứng mà nhà quản trị phải quyết định cần nguồn lực nào ở đâu, vào lúc nào. Ví dụ Lạc Long Quân và Âu Cơ phân chia đàn con lên rừng xuống biển. Vì số lượng con có hạn (100 con), cho nên Lạc Long Quân không thể muốn bao nhiêu con xuống biển tùy thích được, mà phải có người phân chia hợp lí. Cuối cùng, nhà quản trị Lạc Long Quân đã thực hiện vai trò phân bổ nguồn lực của mình bằng cách phân 50 theo cha và 50 theo mẹ.

+ Vai trò giải quyết mâu thuẫn: đây là khi ta giải quyết xung đột, khủng hoảng hay tình huống bất ngờ nào đó trong tổ chức, ví dụ như khi mẹ của Cám giải quyết xung đột tranh giành giỏ tép giữa Tấm và Cám chẳng hạn (dù nhà quản trị mẹ Cám thực hiện không được tốt vai trò này).

+ Vai trò người khởi xướng (vai trò doanh nhân): đây là lúc nhà quản trị thiết kế phương án hành động hay đưa ra quyết định mang tính chiến lược (dạng như lập kế hoạch). Khi vua quan nhà Trần thiết kế ra chiêu “vườn không nhà trống”, hay khi họ quyết định đóng cọc trên sông Bạch Đằng thì họ đã thực hiện vai trò người khởi xướng (vai trò doanh nhân) của mình rồi.

+ Vai trò thương thuyết (đàm phán): được thực hiện khi nhà quản trị đàm phán hay kí kết hợp đồng, hiệp ước gì đó. Ví dụ như khi Triệu Đà và Trọng Thủy đi đàm phán, thương lượng kí kết hợp đồng hôn nhân và hiệp ước đình chiến giữa hai nước thì hai nhà quản trị này đã thực hiện vai trò thương thuyết của mình.

Mọi người chú ý rằng các vai trò đều quan trọng, và tầm quan trọng của mỗi vai trò phụ thuộc vào vị trí của nhà quản trị trong tổ chức. Một hành động có thể thể hiện nhiều vai trò, cho nên đừng hốt hoảng khi thấy khi phân tích hành động nào đó, vai trò này cũng đúng mà vai trò kia cũng chả sai, vì có thể cả hai đều đúng đấy.

Xem toàn bộ quyển sách ở đây.

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.