Quản trị học dành cho kẻ chán học (Chương 1 – phần 5)

0
3065

7. Quản trị vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật.

Nói chung thì không chỉ quản trị mới vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật đâu, mà hầu hết các ngành đều tự hào cho rằng ngành của mình vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật, vì có hai cái đó thì ngành mới sống, phát triển và dễ đem khoe với người ta được. Để biết được ngọn nguồn thì trước tiên ta phải biết tính khoa học và tính nghệ thuật biểu hiện ra sao.

– Tính khoa học trong quản trị biểu hiện chủ yếu ở hai đặc điểm chính sau:

+ Để sử dụng quản trị, nhà quản trị cần phải suy luận một cách khách quan, tức là muốn nói gì cũng phải dựa trên không nhắm mắt mà phán (có nghĩa là nói có sách mách có chứng). Tính khách quan thể hiện ở nhiều nơi, ví dụ, như ở ngành luật, các phán quyết phải dựa vào chứng cứ và lí luận dựa trên chứng cứ chứ không phải thích thì xử bên này thắng, thích thì bên kia; khi tán gái, nếu sau khi hôn lén nàng mà nàng tím mặt, móc một cú như trời giáng vào quai hàm ta thì ta không thể cứ khẳng định là nàng đồng tình với phi vụ cướp răng này được. Ở quản trị cũng vậy, những học thuyết quản trị đều được đưa ra một cách khách quan, dựa vào dữ liệu thực tế chứ không dựa vào những thứ tưởng tượng ra.

+ Ngoài ra, tính khoa học trong quản trị còn thể hiện ở chỗ những lí thuyết quản trị được sắp xếp có hệ thống, cung cấp cho nhà quản trị công cụ để nhận diện và giải quyết vấn đề phổ quát (phổ biến và khái quát). Tính phổ quát ở đây có nghĩa là những lí thuyết có thể áp dụng ở nhiều nơi, nhiều tổ chức khác nhau. Cũng giống như bất đẳng thức Cauchy có thể áp dụng để giải nhiều bài toán khác nhau, hay học thuyết “con gái thích có người yêu mạnh mẽ, là chỗ dựa tốt và có bờ vai rộng” (đòi hỏi quá), thì các lí thuyết quản trị của Maslow, Ouchi, Mintzberg… (và nhiều ông khác) cũng có thể được xài ở nhiều tình huống, nhiều tổ chức, từ tổ chức hành chính công đến các công ty xuyên quốc gia…

– Tính nghệ thuật trong quản trị biểu hiện chủ yếu ở hai đặc điểm chính sau:

+ Trong khi quản trị một tổ chức nào đó, nhà quản trị không thể biết hết tất cả những số liệu, bằng chứng,… mà luôn luôn không bao giờ có được đầy đủ 100% thông tin. Do đó, ta không thể cứ ngồi chờ cho đủ thông tin mới phán, mà cũng phải dựa trên bản lĩnh đàn ông đánh giá tình hình một cách chủ quan. Tính chủ quan thể hiện ở chỗ, giả sử một ngày đẹp trời người yêu ta nhắn tin “I hate you!” thì tùy vào kinh nghiệm tình trường, mỗi anh có một cách đánh giá tình hình khác nhau để mà nhào vô trêu hay tái mặt xin lỗi; cũng như khi nhà quản trị đối mặt với tình trạng hàng tồn kho nhiều thì tùy ý kiến chủ quan mỗi người mà cho rằng nó là phúc hay là họa.

+ Trong khi áp dụng các lí thuyết quản trị để giải quyết các tình huống khác nhau, nhà quản trị không thể cứ dựa vào công thức là xong mà còn phải tùy cơ ứng biến, nghĩa là mỗi tình huống thì cần nhà quản trị linh hoạt, sáng tạo ứng phó với các tình huống khác nhau cho phù hợp. Tính cá biệt thể hiện ở nhiều tình huống, ví dụ như khi tán hai nàng khác nhau, dù phải dựa vào nguyên tắc chung là tạo ấn tượng ban đầu tốt nhưng phải biết, nàng thì thích tặng hoa, nàng thì thích nắm tay, nàng thì thích ánh mắt sắc lạnh và gương mặt lạnh lùng như zai Hàng Cuốc… thì mới thành công được.

Vậy tại sao bất kì ngành nghề nào cũng cần có tính khoa học (đúng cách, hợp lí, logic) và tính nghệ thuật (sáng tạo, linh hoạt)? Vì nếu không có tính khoa học thì ta chỉ biết nói suông và làm bậy (giống như con ếch cố gắng để to bằng con bò), còn thiếu tính nghệ thuật thì ta chẳng khác một cái máy, đi theo lối cũ và không biết cách xử lí khi có sự cố (giống như một cái máy vi tính, chỉ biết làm thứ lập trình sẵn, lỡ gặp virus mới là tiêu). Nói chung, gặp bất kì ai hỏi về quản trị, anh chị em hãy hãnh diện mà tuyên bố với thế giới rằng “Quản trị vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật”, bảo đảm ít nhất cũng có vài em gái xinh (dành cho các anh em) hay vài anh trai kute (dành cho các chị em) lè lưỡi khâm phục đấy!

Xem toàn bộ quyển sách ở đây.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.