Bạn cho rằng mình đang học lí thuyết suông? Coi chừng…

1
396

Bàn về giáo dục hiện nay, rất nhiều người cho rằng chương trình học tràn đầy lí thuyết và chả ứng dụng được cái khỉ gì cả. Ngoài một số ý kiến phân tích rõ ràng nhược điểm của chương trình học hiện nay, đa số lời than phiền lại vô giá trị. Vậy, sự thể là như thế nào?

Đa số những người cho ý kiến về giáo dục Việt Nam hiện nay đều cho rằng toàn bộ giáo trình học xong chỉ đáng cất vào tủ và không thể sử dụng. Tuy nhiên, họ không thấy rằng: bất kì thứ gì cũng có thể sử dụng được. Nếu một thứ nào đó không dùng được thì có hai khả năng xảy ra:

1. Người sử dụng thiếu sức sáng tạo, tức là khả năng tư duy còn hạn chế.

2. Người sử dụng đang sử dụng sai (sai về thời điểm, không gian, mục đích,…), tức là khả năng tư duy còn hạn chế.

Nói tóm lại, nếu một thứ nào đó không dùng được có nghĩa là khả năng tư duy của người sử dụng còn hạn chế.

Hãy nghĩ lại xem có đúng thế không nhé. Giả sử bạn có một cuốn sách đầy chữ vô nghĩa. Bạn có nghĩ rằng nó vô dụng? Không. Nếu không dùng để đọc, ta có thể dùng để che mặt ngủ (cho ai không ngủ được khi trời sáng), dùng gối đầu, dùng chọi gà vịt, làm tàu hủ (sử dụng như cục đá nén), dùng gấp máy bay, dùng để đựng đồ (cắt ruột ra và nhét súng vào trong như trong phim ấy),… và còn nhiều công dụng khác.

Còn nếu bạn có một công cụ có thể bị nhiều người xem là vớ vẩn như “thông tin về Chiến dịch Việt Bắc 1947.” Bạn có nghĩ ra được cái thông tin đó dùng để làm gì không? Nó có thể dùng để chém gió tán gái (nếu gái của bạn yêu lịch sử Đảng), để rút kinh nghiệm ứng dụng cho các trận chiến sau, dùng để phát triển lí thuyết quản trị (nhiều chiến lược quản trị được rút ra từ quân sự nhé), để phân tích các bài văn trong thời kì này (như bài thơ “Đồng chí” chẳng hạn), thậm chí còn được tôi dùng để viết cái bài này giải trí cho các bạn nữa… Những thứ sử dụng cái kiến thức vớ vẩn nêu trên được ứng dụng trực tiếp vào thực tiễn khá là nhiều nhé.

Tất cả những thứ bạn học ở trường lớp đều có ích khi ứng dụng vào thực tiễn nếu bạn biết cách tư duy. Nhà trường cung cấp cho các bạn các công cụ (phép toán tích phân, kiến thức kinh tế học, cách viết văn,…), và các bạn có thể chọn công cụ phù hợp với nhu cầu của mình. Rất nhiều người đã sử dụng thành công các công cụ đó, cho nên, nếu các bạn cho rằng tất cả những thứ đó chỉ là lí thuyết suông, thì có lẽ ta phải xem lại khả năng tư duy của chính bản thân mình trước đã. Người ta không biết dùng máy gia tốc hạt nhân không chứng minh được cái máy này vô dụng, mà chỉ cho thấy đa số chúng ta không đủ trình độ để sử dụng nó mà thôi.

Như vậy, vấn đề không nằm ở tính ứng dụng của các công cụ đang được giảng dạy trong trường, mà nằm ở cách giáo dục. Thời khắc đáng buồn nhất của một nền giáo dục là khi chỉ đào tạo ra được những con người không biết tư duy sáng tạo là gì…

PS: Việc cho một đồ vật và yêu cầu người khác nêu ra các công dụng có thể có của vật đó trong thời gian có hạn là một phương pháp trắc nghiệm tính sáng tạo khá thông dụng hiện nay (mà theo thiên hạ đồn đại thì Google, Microsoft,… rất hay xài). Thử các bài tập dưới đây xem, bạn sẽ biết được mình sáng tạo đến đâu:

Bạn hãy nêu tất cả những công dụng có thể có của từng đối tượng dưới đây (mỗi đối tượng 3 phút):

  • Một cái chăn.
  • Phép tính tích phân.
  • Một cái cánh quạt điện.
  • Một cái mạng nhện.
  • Một cái USB bị hỏng (không lưu và đọc dữ liệu được nữa).
  • Một lời chửi thề (cái này là đóng góp của bạn Phung Cuong).

Nhớ là công dụng càng ít người nghĩ tới thì điểm càng cao nhé. Nếu bạn nêu được 25 công dụng trở lên trong 3 phút thì xin chúc mừng, não bạn làm việc cũng khá dữ dội đấy.

1 COMMENT

  1. Theo tôi nghĩ thì tôi đồng ý với bạn không có bất cứ thứ gì học được là vô dụng hoàn toàn cả, nhưng tôi không nghĩ việc không áp dụng được những gì đã học là do lỗi ở tư duy người sử dụng. Mỗi người có một sở trường khác nhau, người thì giỏi văn, người thì giỏi toán, v.v. Nên việc thúc ép những học sinh giỏi văn phải nảy sinh ra một tư duy toán học, hoặc ngược lại, là chuyện không thể. Tôi biết ngoài cuộc sống thì sẽ vô tình bắt gặp những lúc mà kiến thức học được ở trường trở nên hữu dụng, nhưng việc đó là do ngẫu nhiên nên không cần đòi hỏi ở học sinh thứ tư duy để áp dụng tất cả những gì đã học. Tôi cũng rất bất đồng với quan điểm những gì học trong trường chỉ là lý thuyết suông, vì thật sự thì mọi kiến thức đều có thể đem ra áp dụng ngoài đời. Nhưng tôi không nghĩ học sinh bị thiếu đi tư duy để áp dụng những thứ đã học, mà chỉ không thể áp dụng tất cả những gì đã học. Lối sống và tư duy của mỗi học sinh mỗi khác nên không nên kỳ vọng rằng tất cả những gì được dạy sẽ đem lại lợi ích cho cuộc sống của từng học sinh.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.