Home Ecoblader Original Quản trị học dành cho kẻ chán học (Chương 1 – phần đọc thêm)

Quản trị học dành cho kẻ chán học (Chương 1 – phần đọc thêm)

0
Quản trị học dành cho kẻ chán học (Chương 1 – phần đọc thêm)

Phần đọc thêm: Hiệu quả và hiệu suất

Ngoài những khái niệm cơ bản đã được nhắc tới, dân học quản trị học căn bản còn phải biết thêm về hiệu quả và hiệu suất để chém gió với người ta. Đề thi quản trị học lâu lâu cũng hỏi về hai cái khái niệm này, cho nên tìm hiểu thêm cũng khá là có lợi.

Cái quan trọng nhất khi tìm hiểu về hiệu quả và hiệu suất là cách tính (tức là công thức á) và cách thức để đạt được hiệu quả và hiệu suất cao. Anh chị em nhớ được hai vấn đề này là coi như có thể vững vàng đi chém gió với người ta cũng như an tâm đi vào phòng thi like a boss rồi.

Đầu tiên là cái công thức. Công thức của hai anh chàng này như sau:

Hiệu quả = Kết quả đạt được / Mục tiêu

Hiệu suất = Kết quả đạt được / Chi phí

Để rõ hơn, ta xem cái ví dụ sau:

Ngày nọ, chị em Tấm và Cám đi bắt tép. Mẹ Cám đặt mục tiêu cho mỗi đứa 4 giỏ. Tấm thì chăm chỉ bắt cả buổi trời 4 tiếng đồng hồ, được 5 giỏ đầy; còn Cám thì ham chơi, bắt có 2 tiếng đồng hồ và được 3 giỏ. Vậy ta hãy xem xem Tấm và Cám, ai có hiệu quả, hiệu suất cao hơn nhé.

Đầu tiên là hiệu quả. Theo công thức ở trên, lấy kết quả đạt được chia cho mục tiêu đề ra, thì hiệu quả của Tấm là 5 giỏ/4 giỏ = 1.25, còn hiệu quả của Cám là 3 giỏ/4 giỏ = 0.75. Như vậy, Cám làm việc có hiệu quả hơn.

Tiếp theo là hiệu suất. Lấy kết quả chia cho chi phí (ở đây chi phí tính bằng giờ), thì hiệu suất của Tấm là 5 giỏ/4h = 1.25 giỏ/h; của Cám là 3 giỏ/2h = 1.5 giỏ/h. Như vậy, dù Cám có hiệu quả thấp nhưng hiệu suất lại cao hơn Tấm.

Như thế là hai chị em này, Tấm thì làm việc không có hiệu suất cao, còn Cám thì lại không hiệu quả. Hai chị em nhà này không được học quản trị học căn bản nên bị như vậy cũng là điều dễ hiểu.

Vậy là cơ bản công thức coi như xong. Thế nhưng, vấn đề không chỉ nhiêu đó. Muốn làm nhà quản trị tài ba thì khi thực hiện công việc phải có cả hiệu quả lẫn hiệu suất cao. Thế nên, tiếp theo ta sẽ xem xem để nâng cao hiệu quả và hiệu suất thì cần phải làm cái gì.

Để nâng cao hiệu quả, nhất thiết ta phải làm đúng việc (do right things). Nếu mẹ Cám giao cho hai chị em bắt tép, mà hai cô nương hùng hùng hổ hổ đi bắt cá thì khi tổng kết sẽ là 0 giỏ tép, tức là hiệu quả bằng 0, không đạt mục tiêu đề ra. Cho nên muốn đạt hiệu quả, thì hai chị em phải suy nghĩ kĩ và chọn việc cần làm trước khi xách giỏ ra ao. Nói ngắn gọn, ta cần phải tự hỏi: “Làm cái gì?” trước khi hành động để có hiệu quả cao.

Với hiệu suất, thì ta phải làm đúng phương pháp (do things right). Xét ví dụ Tấm Cám nãy giờ, sau khi hai chị em xác định rõ ràng phải bắt cái gì rồi, thì hai đứa còn phải xem xem, làm việc đó như thế nào là đỡ tốn công nhất. Hai chị em có thể chọn nhiều phương pháp bắt tép như bắt bằng tay, bằng nơm, bằng lưới, bằng ghe cào hay chích điện… Có lẽ Cám đã chọn đúng phương pháp hơn nên mới có được hiệu suất cao hơn Tấm. Nói ngắn gọn lần nữa, ta cần phải tự hỏi: “Làm như thế nào?” trước khi thực hiện nhiệm vụ được giao thì mới có hiệu suất cao được.

Nắm được mấy vấn đề ở trên xong thì anh chị em đã có thể an tâm gấp chương 1 sách giáo trình Quản trị học mà đi nghỉ ngơi được rồi. Học nhiều loạn não, không tốt.

*Ghi chú: Hiệu quả (effectiveness) và hiệu suất (efficiency) ở đây được hiểu theo bí kíp Quản trị học của trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Do đây là khái niệm từ tiếng Anh chuyển sang, cho nên khi dịch thì mỗi ông một kiểu, chả biết đường nào mà lần. Anh chị em nào có lỡ xui đọc sách khác, thấy không được giống thì cũng đừng trách tui mà tội nhé.

Xem toàn bộ quyển sách ở đây.