Đầu tư chứng khoán bằng niềm tin và hi vọng

0
1236

Các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ thường tham gia thị trường chứng khoán với niềm tin vững chắc rằng mình sẽ đánh bại thị trường và ôm về đống tiền kếch sù. Họ tự tin trang bị cho mình các vũ khí phân tích kĩ thuật và phân tích cơ bản, và tự cho rằng mình đang đứng ngang hàng với các chuyên gia. Nhưng họ biết đâu rằng… những khối kiến thức họ sử dụng lại được xây dựng dựa trên một nền tảng không vững chắc, có thể sụp đổ bất cứ lúc nào. Nói cách khác, họ đang chơi chứng khoán bằng niềm tin và hi vọng… (!)

Trong quyển sách “Thiên nga đen” của mình, Taleb có kể câu chuyện như sau:

Một con gà tây được đem về nuôi.

  • Ngày thứ nhất, nó được cho ăn 3 bữa đầy đủ.
  • Ngày thứ hai, nó được cho ăn 3 bữa đầy đủ.
  • Ngày thứ ba, nó được cho ăn 3 bữa đầy đủ.
  • Thấm thoắt đã gần 3 năm trôi qua, và đến ngày thứ 1000, nó vẫn được cho ăn 3 bữa đầy đủ.

Dựa vào kinh nghiệm của mình, đêm thứ 1000, con gà tây vẫn nằm yên giấc ngủ ngon, an tâm rằng cuộc sống của mình sẽ êm đềm cho đến tận cuối đời.

Và nó đúng. Đến ngày thứ 1001, ngày cuối đời của nó, con gà tây bị xẻ thịt. (Gà tây à, RIP)

Vấn đề ở đây cực kì dễ thấy, con gà tây đã phán đoán sai lầm do dựa trên những thông tin không quan trọng. Điều quan trọng nhất quyết định đến cuộc sống của nó không phải dựa trên những bữa ăn trong quá khứ, mà dựa trên ý định của tay chủ của con gà. Như vậy, điều mấu chốt không phải là ta dựa trên bao nhiêu thông tin, mà là đâu mới là thông tin mấu chốt, quyết định tới đại kết cục. Về điều này thì con gà mù tịt.

Nhưng buồn thay, chúng ta chẳng khác con gà là mấy:

  • Trước khi Enron sụp đổ, nhà đầu tư dựa vào biết bao nhiêu phân tích, dựa cả vào các bản báo cáo của Enron, và như con gà tây, an lòng khi mọi chuyện đều ổn. Nhưng khổ thay, điểm mấu chốt mà họ không hề biết đó là Enron đã báo cáo láo.
  • Trước khi Vedan lộ vụ xả thải, ai ai cũng tin rằng Vedan làm ăn đàng hoàng (có dựa vào số liệu chứ không phải kết luận khơi khơi). Nhưng buồn thay, điểm cốt lõi không nằm ở số liệu, mà nằm ở đường ống xả thải thẳng ra sông của Vedan.
  • Gần đây nhất, trước ngày bầu Kiên bị bắt, các nhà dự báo trên thị trường chứng khoán Việt Nam không hề nghĩ rằng ngày hôm sau lại có chuyện cả sàn đỏ rực. Các phân tích kĩ thuật đều không cho điểm gì đặc biệt đáng chú ý. Nhưng rõ ràng, các số liệu phân tích không phải là điểm mấu chốt quyết định sự giảm sàn hàng loạt ngày hôm sau.

Cũng như trường hợp của con gà, chúng ta dựa vào rất nhiều dữ liệu, nhiều mô hình phân tích, từ mô phỏng đến hồi quy và hơn thế nữa. Thế nhưng, cái cốt tử là mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố, yếu tố nào quan trọng, yếu tố nào không, thì chúng ta lại hoàn toàn mù tịt và dựa theo trực giác hoặc những giả định sai lầm của các bậc tiền bối đi trước. Một khi thị trường sụt giảm là do bầu Kiên chứ không phải do các chỉ số ngày hôm trước (hình nến, RSI, Bollinger, MACD,…), thì việc vẫn còn dựa vào các loại phân tích để ra quyết định phải chăng chẳng khác nào việc chơi chứng khoán bằng niềm tin và hi vọng sao?

PS: Dĩ nhiên, đối với những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính cực mạnh hoặc có thông tin nội bộ thì mọi chuyện lại khác. Khi đó, họ biết điều mà mọi người khác không biết, làm được điều mà mọi người khác không làm được. Trong một trò chơi mà luật chơi quá ưu tiên cho họ, thì việc họ luôn luôn thắng (mà không cần phải đặt hết quyết định của mình vào phân tích) là điều dễ hiểu.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.