Chiến lược là gì?

0
3631

Sau khi tìm hiểu sơ bộ lợi thế cạnh tranh, cũng như cách vẽ bản đồ cạnh tranh, chúng ta sẽ lướt qua những vấn đề căn bản của chiến lược cạnh tranh. Ở phần này, chúng ta sẽ thử định nghĩa xem, chiến lược là gì, nhằm dễ dàng sử dụng thuật ngữ này trong tương lai.

Thông thường, từ “chiến lược” thường bị mọi người dùng một cách tá lả, vô tội vạ để nói về bất kì hoạt động nào cần tí mưu mẹo, chút trí óc. Chính vì lí do đó, chiến lược trở thành một từ bác học mà ai cũng có thể dùng được, và cũng có nghĩa là hầu hết họ đều dùng sai. Để tránh việc mỗi người hiểu một nẻo, nay chúng ta sẽ thử định nghĩa “chiến lược” dùng trong cách bài viết của ecoblader.

Đối với người viết, “chiến lược” nên được định nghĩa như sau:

  • Chiến lược là công cụ giúp tổ chức xác định được mục tiêu và cách thức tốt nhất để đạt được mục tiêu này. Vậy thì chiến lược là tập hợp các quyết định, trong đó chỉ rõ được: tổ chức muốn đi đến đâu, và tổ chức phải làm những gì để đến được đó.

Những bản kế hoạch không chỉ ra được các vấn đề trên không thể gọi là chiến lược (vì nó… vô dụng).

Như vậy, để lập ra một chiến lược hoàn chỉnh, người làm chiến lược cần thực hiện 3 việc:

  • Xác định vị trí hiện tại của tổ chức: Thường được thực hiện bằng những công cụ phân tích môi trường, phân tích vị thế cạnh tranh,… hay nói dễ hiểu hơn là bằng cách vẽ bản đồ chiến trường trong hiện tại.
  • Xác định mục tiêu muốn đi đến trong tương lai: Mục tiêu, sau khi được xác định, phải thực sự cụ thể, rõ ràng, định lượng được. Cần chú ý, tránh nhầm lẫn với mục đích cuối cùng (cứu cánh). Ví dụ, thời Tam Quốc, mục đích cuối cùng của Lưu Bị là thống nhất Trung Hoa. Tuy nhiên, nếu chỉ có mục đích, thì Lưu Bị không thể nào biết mình cần phải làm gì cả. Lúc này, Khổng Minh đã đưa ra cho Lưu Bị mục tiêu: chiếm lĩnh đất Kinh Châu (lúc Khổng Minh chuẩn bị về với Lưu Bị). Khi có mục tiêu, quân của Lưu Bị mới xác định được mình cần làm gì, tránh việc chạy lung tung như trước.
  • Xác định cách thức di chuyển từ vị trí hiện tại đến vị trí mong muốn: Những cách thức để đạt được mục tiêu, ecoblader gọi là các “chiến thuật”, nói nôm na là các chiêu thức. Ví dụ, để đánh quân Nghiêm Nhan, Trương Phi có thể dùng nhiều chiêu: uống rượu dụ địch, phóng hỏa, đánh thẳng, vây,… Đó là các chiến thuật. Và quyết định chọn chiến thuật thể hiện tính chiến lược của nhà cầm quân (ở đây Trương Phi đã uống rượu chọc cho Nghiêm Nhan ra đánh).*

Nói tóm lại, chiến lược:

  • … là một công cụ quản trị;
  • … giúp xác định mục tiêu và cách thức đạt được mục tiêu;
  • … gồm 3 bước: xác định vị trí hiện tại, xác định mục tiêu tương lai, xác định cách thức đạt được mục tiêu.

ecoblader-Chiến-lược

Sơ lược về chiến lược là vậy. Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu rõ hơn về từng bước của quá trình lập chiến lược trong những phần sau.

* Ở đây, các sách chiến lược thường liệt kê các “chiến lược”, như: chiến lược tấn công, chiến lược phòng thủ, chiến lược bắt chước, chiến lược theo đuôi, chiến lược núp bóng,… Theo ý kiến chủ quan của người viết, những từ này nên được sửa thành “chiến thuật” (chiến thuật phòng thủ, chiến thuật theo đuôi,…). Chỉ có “quyết định chọn chiến thuật phòng thủ” mới thể hiện tính chiến lược của nhà cầm quân, bởi như đã nói ở trên, chiến lược là tập hợp các quyết định, chứ không phải là các chiêu thức. Vấn đề phân biệt giữa chiến lược và chiến thuật sẽ được nói rõ hơn ở những phần sau, khi phân tích sâu hơn về bước thứ 3 của quá trình lập chiến lược.

Xem lời nói đầu và mục lục của chuỗi bài viết về Lý thuyết cạnh tranh tại đây.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.