Chiến lược cạnh tranh

2
9626

phần trước, chúng ta đã tìm hiểu cơ bản về thuật ngữ “chiến lược.” Ở phần này, chúng ta sẽ tập trung vào “chiến lược cạnh tranh”, xem xét xem chiến lược cạnh tranh thì có điểm gì đặc biệt so với chiến lược nói chung, sau đó nêu ra một số chiến lược cạnh tranh chủ yếu.

Như ta đã biết:

Chiến lược là công cụ giúp tổ chức xác định được mục tiêu và cách thức tốt nhất để đạt được mục tiêu này. Vậy thì chiến lược là tập hợp các quyết định, trong đó chỉ rõ được: tổ chức muốn đi đến đâu, và tổ chức phải làm những gì để đến được đó.

Ở đây, khi ta xét sang chiến lược cạnh tranh, thì điểm khác biệt căn bản giữa chiến lược cạnh tranh với các chiến lược khác chính là mục tiêu. Đối với chiến lược cạnh tranh, dễ thấy, mục tiêu tối cao phải là đạt được một vị thế cạnh tranh tốt (hay nói cách khác, là đạt được lợi thế cạnh tranh). Như vậy, có thể nói:

Chiến lược cạnh tranh là công cụ giúp tổ chức xác định được vị thế cạnh tranh tối ưu và cách thức tốt nhất để đạt được mục tiêu này (nói cách khác, là lựa chọn lợi thế cạnh tranh phù hợp để nhắm đến).

Thứ mà mọi chiến lược gia cạnh tranh luôn hướng tới chính là vị thế cạnh tranh tối ưu (cũng giống như khi đánh Điện Biên Phủ thì bên nào cũng cố gắng chiếm đồi A1, hay đánh Sài Gòn thì tập trung vào sân bay, đài phát thanh,… vì vị trí đắc địa của nó vậy). Để chiếm đóng được cái vị thế cạnh tranh này, nhìn chung, các chiến lược gia có 3 chiến lược* chính: chiến lược chi phí thấp, chiến lược khác biệt hóa và chiến lược tập trung (trong đó chiến lược tập trung gồm: tập trung chi phí thấp và tập trung khác biệt hóa). Các chiến lược này được chia ra theo 2 tiêu chí: lợi thế cạnh tranh mục tiêu và phạm vi cạnh tranh.

Để dễ tưởng tượng, ta xét hình sau:

ecoblader-mô-hình-chiến-lược-cạnh-tranh

  • Khi phân chia theo lợi thế cạnh tranh mục tiêu, như đã phân tích, lợi thế cạnh tranh có 2 loại: lợi thế cạnh tranh có được nhờ chi phí thấp và nhờ khác biệt hóa. Khi một doanh nghiệp cố gắng xây dựng công ty mình theo hướng giảm thiểu chi phí thì họ đang thực hiện chiến lược chi phí thấp, và tương tự đối với chiến lược khác biệt hóa. Phần này đã được nói rõ ở các bài viết trước nên ta sẽ không bàn sâu.
  • Khi phân chia theo phạm vi cạnh tranh, ta thấy xuất hiện chiến lược tập trung. Ở chiến lược này, doanh nghiệp tái định hình phạm vi cạnh tranh, không đánh toàn bộ thị trường nữa, mà chỉ tập trung ở một phân khúc nhỏ quan trọng đối với họ. Ví dụ, đối với thị trường sữa toàn Việt Nam, Vinamilk có thể nói là chiếm vị trí độc tôn với chi phí nhìn chung thấp hơn các doanh nghiệp sữa địa phương; thế nhưng, đối với sữa Long Thành, thì chỉ có nhóm khách hàng ở Long Thành và các tỉnh lân cận là đối tượng quan trọng đối với họ, và họ chỉ cần tập trung để có lợi thế ở vùng này là đủ.

Đối với doanh nghiệp chọn cạnh tranh ở phân khúc nhỏ (chiến lược tập trung hóa), thì họ cũng có 2 cách để có được vị thế cạnh tranh tốt ở phân khúc của mình: chiếm lĩnh lợi thế cạnh tranh chi phí thấp hoặc lợi thế cạnh tranh khác biệt hóa trong phạm vi cạnh tranh của mình, tùy thuộc vào định hướng của ban lãnh đạo.

Như vậy, có thể nói, khái niệm chiến lược cạnh tranh có quan hệ mật thiết với lợi thế cạnh tranh. Các loại chiến lược chính cũng dựa trên các loại lợi thế cạnh tranh mà doanh nghiệp có thể đạt được, cộng với phạm vi cạnh tranh trong doanh nghiệp mà thành. Hiểu rõ các loại chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp xác định được những phương án tốt để cạnh tranh trong dài hạn.

Tuy nhiên, để xác định được chiến lược nào là chiến lược phù hợp cho doanh nghiệp của mình, chúng ta còn cần phải biết quy trình lập chiến lược căn bản cùng các công cụ hỗ trợ việc lập chiến lược. Quy trình và công cụ sẽ được giới thiệu lần lượt ở các phần sau.

* Tác giả bài viết vẫn thích sử dụng từ “chiến thuật” ở đây hơn (xem “Chiến lược là gì?“), tuy nhiên để bạn đọc dễ theo dõi, nhất là để dễ hiểu khi đọc các sách chiến lược khác, tác giả sử dụng từ “chiến lược” cho thống nhất với các sách này.

Xem lời nói đầu và mục lục của chuỗi bài viết về Lý thuyết cạnh tranh tại đây.

2 COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.