Home Nhân sự Phục vụ vs. Hợp tác

Phục vụ vs. Hợp tác

Phục vụ vs. Hợp tác

Vấn đề tư tưởng trong quan hệ hợp tác giữa nhân viên và doanh chủ là một vấn đề khá phức tạp và cực kì quan trọng. Chuyên gia nhân sự J. T. O’Donnell sẽ cho thấy góc nhìn của mình qua bài viết dưới đây.

Gần đây có người hỏi tôi rằng: “Theo bạn, vấn đề cốt lõi khiến những nhân viên hàng đầu khác biệt với những người còn lại là gì?”.

Câu trả lời của tôi là: Nhân viên hàng đầu không bao giờ nghĩ mình làm việc “cho” công ty nào đó. Họ tin rằng đúng hơn là họ đang làm việc “cùng với” công ty.

Bạn có biết sự khác biệt hay không?

Khi ta tin rằng ta làm việc “cho” một công ty nào đó, ta đã từ bỏ mọi sự kiểm soát bản thân rồi. Công ty là người đặt luật, và ta chỉ việc mù quáng làm theo thôi. Họ lên kế hoạch tương lai và ta ngoan ngoãn thực hiện. Họ là chủ và ta là… (là gì thì tùy bạn nghĩ). Tóm lại, ta tự đeo một cái gông bằng vàng vào cổ và đau khổ vì nó.

Nhưng, nếu tôi đứng dậy vì lợi ích của mình, tôi sẽ ăn đòn ngay thì sao?

Tôi chắc rằng nhiều bạn khi đọc được những dòng trên sẽ ngay lập tức sợ rằng khi ta đứng lên vì chính ta, ta sẽ gặp rắc rối. Đúng thế, nếu bạn quyết định trở thành một kẻ hung hang và đòi hỏi doanh chủ thay đổi, thì chắc chắn bạn sẽ bị đá ra khỏi cửa ngay. Tôi không nói bạn phải làm như thế. Cái tôi muốn nói là việc thay đổi cách nhìn mọi chuyện, hãy trở thành người cùng làm việc với doanh chủ (chứ không phải làm việc cho họ). Doanh chủ chả bao giờ nghĩ rằng họ nợ ta điều gì cả đâu (nên đừng có đòi hỏi). Chúng ta đã được đền bù thỏa đáng cho công sức bỏ ra thông qua hợp đồng lao động rồi. Nếu ta muốn thay đổi kết quả, trước tiên, ta phải thay đổi cách tiếp cận.

Sự tự do nghề nghiệp = Bí quyết trở thành nhân viên hàng đầu

Những nhân viên hàng đầu không bao giờ nghĩ mình là người làm thuê. Họ sẽ không bao giờ bỏ lửng số phận họ vào tay kẻ khác. Họ xem doanh chủ cũng chỉ là một phương tiện để đạt mục đích – như là một khách hàng mà họ đang muốn làm việc cùng để tạo ra một kết cục win-win. Họ sẽ luôn đàm phán hợp đồng một cách kiên nhẫn và kiên quyết cho tới khi họ thấy mọi thứ đang đạt được tới trạng thái các bên đều có lợi. Và, khi môi trường thay đổi (thường thì nó luôn thay đổi một cách từ từ), họ sẽ bắt đầu thấy hợp đồng đã không còn cân bằng. Khi đó họ sẽ chủ động tìm cách đưa nó về trạng thái ban đầu. Họ tự lên kế hoạch cho tương lai mình, và sử dụng công việc họ đang làm cùng với doanh chủ như là một công cụ giúp họ đạt được mục đích. Họ nhận ra rằng họ là ông chủ của chính mình, và doanh chủ cũng chỉ là khách hàng – một thực thể họ phải làm hài lòng để tiếp tục kinh doanh. Nhưng thực thể này có thể được thay thế, hay thậm chí sa thải, chỉ cần những người làm thuê như họ vẫn phù hợp và còn được cần đến trên thị trường.

Tôi công nhận rằng nói thì dễ hơn làm. Nhưng hãy nhớ, tôi đang nói về những người làm thuê hàng đầu – và theo kinh nghiệm cho thấy thì đó là cách họ làm.

Vậy thì bạn muốn chọn cách nào? Làm việc “cho” hay “cùng với” doanh chủ của mình?

Tôi tin rằng chúng ta cần doanh chủ và doanh chủ cũng cần chúng ta. Tôi tin rằng ta có thể giải thoát chính mình khỏi Hiệu ứng Còng vàng* (Golden Handcuff Effect) để cùng với doanh chủ làm những điều to lớn. Nhưng quan trọng nhất là, tôi tin rằng mọi thứ luôn phải bắt đầu bằng cách thay đổi tư tưởng, từ việc làm việc “cho” doanh chủ sang làm việc “cùng với doanh chủ.

Còn bạn, bạn nghĩ sao?

Lời bình: Tư tưởng là thứ khó thay đổi nhất, nhưng cũng là thứ tiên quyết, quyết định mọi việc trong đời bạn. Nếu tư tưởng làm việc “cho” doanh chủ bị giữ bất biến trong đầu nhân viên, thì cả nhân viên lẫn doanh chủ đều không đạt được hiệu suất làm việc tối ưu. Thay đổi tư tưởng sẽ khiến nhân viên có đủ động lực thực hiện công việc một cách tốt nhất, và có lẽ việc điều chỉnh nhận thức nhân viên cũng chính là một trong những cách tối ưu hóa hiệu quả làm việc mà doanh chủ nên xem xét.

* Golden Handcuff Effect: Là hiện tượng phúc lợi trở thành công cụ để công ty giữ chân nhân viên, khiến họ không thể bỏ việc. Một công cụ tiêu biểu có thể kể đến là quyền mua cổ phiếu (chỉ có hiệu lực khi nhân viên còn làm việc trong một thời gian nhất định, nếu nhân viên bỏ việc sớm thì quyền mua sẽ bị thu hồi).