Home Kinh tế học Tại sao trên sàn chứng khoán lại ít công ty dịch vụ đến thế?

Tại sao trên sàn chứng khoán lại ít công ty dịch vụ đến thế?

Tại sao trên sàn chứng khoán lại ít công ty dịch vụ đến thế?

Bạn có để ý rằng, trên sàn chứng khoán thường có rất ít các công ty dịch vụ hay không? Vậy thì lí do gì hiện tượng này lại xảy ra?

Trước tiên, ta phải tìm hiểu rõ động lực để một công ty nào đó tổ chức IPO hay kêu gọi vốn từ bên ngoài là gì. Thông thường các công ty tìm cách niêm yết lên sàn chứng khoán khi họ cần huy động một lượng vốn lớn để có thể đạt được quy mô và lợi thế phù hợp. Nếu tôi là một nhà sản xuất LCD, thì một đợt IPO sẽ có thể cho tôi quy mô đủ để làm quy trình sản xuất đạt hiệu quả và hiệu suất cao hơn.

Vậy thì chẳng có lí do gì mà một công ty phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nhân lực lại cần lượng vốn khủng như thế cả. Thông thường thì các doanh nghiệp như vậy không có nhu cầu vốn lớn. Đó là lí do mà các công ty luật, tư vấn hay y tế thường không trở thành công ty đại chúng. Họ không cần vốn lớn mới có thể đạt được hiệu suất cao. Các nhà hàng, công ty kế toán hay công ty phần mềm cũng tương tự.

ecoblader-lợi-thế-kinh-tế-quy-mô

Hãy xem hình trên (hình thể hiện mối tương quan giữa chi phí với quy mô sản lượng). Hầu hết công ty sản xuất thường nằm ở bên trái đường cong, và họ luôn muốn cố đạt đủ vốn để sản xuất được tại điểm có chi phí trung bình thấp nhất. Tuy nhiên, các công ty dịch vụ thì thường đạt đến nhánh bên phải đường cong, và lại thấy tình trạng quy mô khiến chi phí tăng cao.

Do không đạt được lợi thế nào đủ lớn khi tiếp nhận vốn từ bên ngoài, nên hầu hết công ty dịch vụ không đại chúng hóa. Các công ty tư vấn như McKinsey vẫn muốn là công ty tư nhân. Ngay cả Goldman Sachs, tuy có lúc đã bị ép buộc tham gia vào bong bóng IPO dotcom, vẫn không cảm thấy có nhu cầu phải nhận nguồn vốn đại chúng trong suốt 100 năm hoạt động của mình.

Bạn có thể hỏi về các công ty dịch vụ đã lên sàn khá tốt như Infosys, Accenture,… Những công ty này thì lại hoạt động dựa trên những quy trình được thiết kế cực tốt, tốt đến nỗi nhân viên có thể được xem như các module plug-and-play, cho vô quy trình là chạy tốt ngay. Với các công ty này, bạn luôn có thể thay máu công ty bằng các tài năng trẻ một cách dễ dàng. Tuy nhiên, họ lại cần vốn lớn để quản lí hoạt động khổng lồ của mình, và đạt lợi thế chi phí nhờ quy mô trong các hoạt động đào tạo, xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, trụ sở,…

Tóm lại, các công ty không cần vốn lớn để hoạt động thì sẽ không huy động vốn ngoài. Vì vậy, hầu hết các công ty dịch vụ thường không niêm yết lên sàn, và do đó, cũng không trở thành cổ phiếu hot trên thị trường.

Lời bình: Lời giải thích của tác giả vẫn đúng trong thị trường Việt Nam. Hầu hết các công ty dịch vụ thường không lên sàn. Ở phần các công ty dịch vụ có lên sàn (như đoạn cuối bài viết của tác giả), thì ngoài trường hợp các công ty này cần quản lí quy trình dịch vụ đồ sộ, thì cũng có các trường hợp dịch vụ mà công ty cung cấp lại đòi hỏi một lượng vốn khá lớn (ví dụ như Công ty Cổ phần Công viên nước Đầm Sen – DSN, Công ty Cổ phần Du lịch – Dịch vụ Hội An – HOT,… chẳng hạn). Các quyết định quản trị tài chính luôn phải gắn liền với hoạt động thực tế của công ty.

Tuy nhiên, ở thị trường Việt Nam nói riêng, và cả thế giới nói chung, vẫn tồn tại một số công ty không có nhu cầu huy động vốn vẫn được tăng vốn điều lệ thường xuyên (bằng nhiều cách), khiến các công ty này trở thành những doanh nghiệp đồ sộ về quy mô như lí nhí về hoạt động và doanh thu. Đối với những điều kì lạ và huyền bí như thế này, có lẽ, các nhà đầu tư bên ngoài nên tránh.

2 COMMENTS

  1. một chức năng khác của chứng khoán là Quảng cáo cho công ty niêm yết , nâng tầm thương hiệu nữa. có phải thằng nào lên cũng cần phải huy động vốn đâu, nhiều khi vì đối thủ có mặt mà mình phải xướng danh thôi

    • Ý tác giả là do không có nhu cầu vốn, nên so với các công ty sản xuất, thì số lượng các công ty dịch vụ là ít hơn. Tác giả Balaji hoàn toàn không có ý muốn nói công ty dịch vụ thì không nên lên sàn chị ạ :D.

Comments are closed.