Home Kinh tế học Dừng đèn đỏ: Cuộc đua ở ngã tư đường

Dừng đèn đỏ: Cuộc đua ở ngã tư đường

6
Dừng đèn đỏ: Cuộc đua ở ngã tư đường

Hàng ngày, chúng ta, những người dừng đèn đỏ, luôn tham gia một cuộc đua, mà vạch trắng là vạch xuất phát với đích đến là phía bên kia ngã tư đường.

Giả sử, những người dừng đèn đỏ đang tham gia một cuộc đua, mà vạch trắng là vạch xuất phát với đích đến là phía bên kia ngã tư đường.

Để ý một chút về thói quen người tham gia giao thông khi dừng đèn đỏ, sẽ rất dễ dàng nhận ra là không ít người luôn có thói quen dừng quá vạch trắng một khoảng khá xa (dù điều này hoàn toàn trái với luật giao thông). Tạm gọi nhóm này là nhóm A, còn nhóm dừng đúng vạch là nhóm B.

Trong cuộc đua trên, có 2 biến số ảnh hưởng đến thời gian về đích là tốc độ và quãng đường (t = s/v). Dĩ nhiên những người đứng phía trên như vậy (nhóm A) có lợi thế hơn về khoảng cách và trong cuộc đua này, họ hoàn toàn đủ cơ sở để tin rằng mình sẽ đến đích nhanh hơn người khác. Còn nhóm B, không có lợi thế về khoảng cách, buộc lòng muốn chiến thắng họ phải có tốc độ nhanh hơn.

Nếu là bạn, cùng một mục tiêu là về đích sớm, bạn sẽ đặt niềm tin vào nhóm A hay nhóm B (đây là một sự đánh đổi, và bạn chỉ được chọn 1 trong 2)?

Về lý thuyết, người viết tin rằng nhóm A sẽ có cơ hội chiến thắng cao hơn. Tuy nhiên, sau nhiều lần quan sát thực nghiệm (bạn hoàn toàn có thể tự kiểm nghiệm kết quả), người viết nhận ra một kết quả bất ngờ. Thường thì phần thắng lại thuộc về nhóm B.

Trong cuộc đua này người ta quên mất một điều, hiệu lệnh xuất phát là khi đèn xanh được bật lên. Nhóm B dừng đúng vạch nên quan sát trọn vẹn tín hiệu đèn, nên biết rõ khi nào xuất phát cũng như có thời gian chuẩn bị. Ngược lại, nhóm A đậu quá vạch nên thường khó quan sát, và dĩ nhiên cũng không thể nhận thấy đèn chuyển sang xanh ngay được. Khi đó, tuy là người đứng phía trước nhưng nhóm A chắc chắn sẽ xuất phát chậm hơn nhóm B. Cộng với sức ỳ của quán tính, nhóm A đa phần sẽ là người đi chậm hơn.

Lời bình của tác giả: Trong cuộc đua trên, có 2 biến số ảnh hưởng đến thời gian về đích là tốc độ và quãng đường (t=s/v).

Khi đó:

tA = SA / VA

tB = SB / VB

Nhóm A vì lợi ích trước mắt đã chọn lợi thế về khoảng cách (SA < SB) nhung quên mất rằng lợi thế về tốc độ (VB > VA) mới là yếu tố góp phần quan trọng hơn trong kết quả cuộc đua.

Bởi thế mới biết, không phải lúc nào tiên phong, xông xáo, dẫn dầu thị trường là bảo đảm chiến thắng. Quan trọng phải hiểu luât chơi. Chậm nhưng chắc và biết bùng phát đúng thời điểm mới là mấu chốt. Và hãy nhớ dừng xe đúng vạch để tiết kiệm thời gian và không bị các anh áo vàng hỏi thăm nhé!