Cầu trời là nỗi sợ của con sai!

29
2297

Lời dẫn: Tác giả là một người trẻ đang cùng phát triển một xưởng giày dép da handmade quy mô nhỏ , với đam mê và khao khát xây dựng và phát triển thương hiệu giày dép da uy tín . Dù đã cố gắng hết sức và bỏ rất nhiều tâm huyết hơn 1 năm , nhưng tình hình kinh doanh và sản xuất vẫn còn nhiều khó khăn trong thời điểm nền kinh tế và nhu cầu mua sắm đang đi xuống – thời điểm rất quan trọng để khởi sự. Và như để khiến tình hình thêm phức tạp, các thương hiệu nước ngoài lại bắt đầu đầu tư vào Việt Nam. Trước tình hình khốn khó trăm bề đó, anh chủ xưởng đóng giày – một con người điển hình đại diện cho các chủ xưởng sản xuất nhỏ yếu thế ở Việt Nam – đang nghĩ gì?

**********

Tôi lo sợ.

Gần 15 ngày trở lại đây, tôi có nhận một món quà thú vị từ một người anh “giang hồ” – một cuốn sách.

Tôi đã đọc và chiêm nghiệm một cách hoàn toàn tập trung và nghiêm túc.

Trong quá trình đọc và chiêm nghiệm tôi luôn bị phân tâm bởi những kí ức, kiến thức của sách và của chính trải nghiệm bản thân. Có một động lực nào đó thôi thúc tôi viết ra những gì mình trăn trở.

Hiện tại tôi là “libero” của một xưởng giày nhỏ, cùng với 1 người anh và 5 người thợ thầy lành nghề khác. Chẳng có gì để nói nếu như đây chỉ là một part-time job.

Trước đó, tôi cũng khởi sự vài lần, và rất may là đều thất bại. Tôi nghĩ rằng, sau các thất bại ấy là mình đủ kinh nghiệm và trải nghiệm để vượt qua những khó khăn khác trong những lần khởi sự. Nhưng tôi đã LẦM TO! Những thất bại trước đó chỉ giúp tôi có được sức chịu đựng và sự bình tĩnh để đón nhận, xoay sở ở những thất bại tiếp theo, vì mỗi hoàn cảnh và mô hình kinh doanh cũng đều hoàn toàn khác nhau.

Vẫn như trước đây, khởi sự lần này với xưởng giày dép lại ám ảnh tôi quá nhiều với đủ thứ vấn đề vướng mắc vô cùng khó giải quyết. Tôi bắt đầu sợ, một nỗi sợ luôn thôi thúc mỗi giờ, mỗi ngày, luôn luôn ám ảnh…

Trước khi mở xưởng, tôi có tham gia làm thương mại điện tử (TMĐT) – chuyên bán hàng thời trang, trong đó có giày dép nam. Khó khăn thì muôn vàn, nhưng khó nhất vẫn là chọn được nhà cung cấp chuyên nghiệp cho những start-up TMĐT nhỏ như tôi lúc đó. Lôi được khách hàng về website mình đã khó, rồi để khách hàng mua hàng trên mình còn khó hơn. Lúc đó dự án thất bại vì có khách mà không có hàng bán, mất uy tín.

Nhận thức được chuyện có hàng hóa ổn định, chất lượng là quan trọng, tôi kiên trì bắt đầu lại từ đầu với xưởng giày dép cùng với một người anh.

Tôi về cùng team vào khoảng tháng 5/2013. Trung bình mỗi tháng team sản xuất ra khoảng 600 – 800 sản phẩm (chưa tăng ca), và tôi phải tiêu thụ hết hoặc ít nhất 85% tồn kho mỗi tháng. Chất lượng sản phẩm thì tầm trung bình – khá tùy vào giá thành. Thế mạnh của xưởng chỉ nằm ở vài chủng loại, nhưng do tham vọng lớn nên đã bao sô làm mọi thứ liên quan đến giày dép da.

Giờ đây ngồi nghĩ lại chuyện công việc hiện tại và tương lai, tôi thấy tương lai của xưởng còn khá mù mịt, khi những đổi thay do những hiệp định quốc tế (như TTP, hay cả WTO nữa) mang lại đang sắp đến gần. Tuy số lượng doanh nghiệp nước ngoài đổ vào Việt Nam xây dựng nhà máy và công nghệ mới vẫn còn nhỏ giọt, nhưng trong tương lai đôi ba năm nữa thì chẳng ai lường trước được điều gì.

Vì nhân lực và năng lực có hạn, nên việc quảng bá thương hiệu riêng vẫn chưa khởi sắc và có sự đột phá như mong muốn.

Nếu với quy mô hiện tại, thì chúng tôi vẫn phải nhận đơn hàng gia công và có thể sống tốt trong 3-5 năm tới.

Nhưng dĩ nhiên, thật khó để bằng lòng với hiện tại khi tham vọng trong tương lai luôn luôn thúc hối.

Từ lúc làm giày dép da tới giờ, tôi đi tham quan hay học tập cũng nhiều xưởng sản xuất, ở Sài Gòn có, ở tỉnh cũng có, và gặp và quen biết không ít chủ xưởng – thợ thầy lâu năm trong ngành. Mỗi xưởng, mỗi chủ xưởng chiếm hữu một lĩnh vực riêng trong tổng thể ngành giày dép da này, người thì chuyên phục vụ đối tượng trẻ – ít tiền, người thì phục vụ già – trung niên, khá giả… Chung quy lại vẫn là quản lý kĩ thuật, tay nghề, thái độ, máy móc, con người. Phần lớn (khoảng 70% hoặc hơn) những ông chủ bà chủ xưởng giày dép da chọn con đường an toàn là gia công cho những shop trên đường Nguyễn Trãi , Cách Mạng Tháng 8, hay những shop ở tỉnh và chợ đầu mối An Đông, Kim Biên, Bình Tây, Tân Bình… Và chẳng ai có thể thoát được cái vòng luẩn quẩn của những người chuyên sản xuất, gia công. Chúng tôi có hàng trăm thứ phải lo, nhưng không thứ nào có thể giúp chúng tôi tạo đột biến để lớn mạnh hơn. Ai cũng bị những thứ sau đây chiếm hết thời gian và tâm sức:

  • Công nợ: Mọi người biết không, chúng tôi phải bỏ vốn ra, vốn lớn là đằng khác, để mua nguyên phụ liệu, làm ra hàng, trả lương nhân công, điện nước, khấu hao máy móc,… Còn bán lẻ thì chỉ biết nhập hàng bán để kiếm lời, bán chạy thì họ vui vẻ trả vài đồng, không thì giam vốn đó, hàng đó, không thích thì nhà sản xuất cứ rút hàng về. Cứ cuối năm, anh em sản xuất lòng như lửa đốt, lo chạy đôn chạy đáo, bù đầu này, đắp đầu kia chỉ vì công nợ quá khủng khiếp.
  • Nguyên phụ liệu: Giá cả, chất lượng lên xuống thất thường. Làm hàng ra thì nhà bán lẻ được quyền thiếu, chứ nhà sản xuất thì phải tiền tươi thóc thật ngay với bên cung ứng nguyên phụ liệu. Thiếu là họ cắt ngay.
  • Kĩ thuật: Nói thật là anh em thợ thầy hay chủ cả làm sản xuất giày dép da quy mô nhỏ như chúng tôi đều không được ăn học tới nơi tới chốn (dĩ nhiên cũng có ngoại lệ, nhưng đa phần là thế). Vì vậy, việc chuyên nghiệp hay áp dụng kĩ thuật vào gần như là không. Nghề dạy nghề, làm riết rồi quen rồi biết.
  • Nhân sự: Nếu chủ xưởng biết nghề thì còn đỡ, còn giả như phụ thuộc hoàn toàn vào thợ thầy thì chết nhanh và đau đớn hơn nữa. Thợ thầy họ không quan tâm là bán được hay không, nếu không sắp xếp việc làm hoặc hàng thì sẽ bỏ đi. Ở đây không có chuyên nghiệp, chỉ có tiền và tiền. Chưa kể, lúc ế quá cũng căng, thợ thầy không có việc làm, rảnh ra thì phá, còn khổ nữa!

Và dĩ nhiên, còn hàng trăm ngàn thứ rủi ro khác mà một anh chủ xưởng nhỏ phải chịu.

Tình hình sẵn đã khó khăn thế, mà nay thương hiệu nước ngoài lại bắt đầu mon men vào Việt Nam. Thế là lại thêm sức ép rất lớn từ giá cả, mẫu mã, chất lượng và thương hiệu.

Trong tương lai, có lẽ nào chúng tôi sẽ phải đi làm thuê, gia công cho các ông chủ nước ngoài để rồi mua lại sản phẩm của chính mình với một cái tên lạ hoắc nào đó với giá cao hơn hơn gấp chục lần? Đau đớn thay, điều đó sẽ thành hiện thực, khi mà trong hiện tại tình hình đã khó bất lợi cho chúng tôi: Sản phẩm làm ra, ví dụ giá vốn là 100 nghìn, nếu in hay kéo thương hiệu XYZ (Việt Nam) chỉ bán được 200 nghìn, còn kéo Armani thì bán được 300 nghìn. Chỉ một chữ Armani giả đáng giá gấp đôi thành phẩm. Vậy thì tình hình sẽ còn xấu đến đâu khi Armani thật vào Việt Nam!

Vậy đó, cuối cùng thì người sản xuất vẫn chịu thiệt đủ điều, và mọi giá trị thặng dư đều rơi vào tay những người có tiền đầu tư vào kênh phân phối và làm thương hiệu.

Vậy đứng trước tương lai thế thì bạn khuyên gì cho tôi đây? Bỏ hay làm tiếp?

Cơn đau đầu lại bắt đầu hành hạ…

29 COMMENTS

  1. đã có giai đoạn mình lâm vào cảnh tương tự như anh. lúc như vậy,mình buông bỏ tất cả,đi kiếm những món ăn thật ngon,đi những nơi mình thấy thích,thể hiện cung bậc cảm xúc rõ ràng với mọi người như đúng điều mình muốn. vài tuần sau,khi trở lại công việc,mình thấy nó thoáng và dễ chịu hơn,mặc dù khó khăn vẫn còn nguyên,nhưng cách giải quyết được sắp xếp lại ổn thỏa,lòng tin nhiều hơn.
    buông 1 cái gì đó đã là tâm huyết khó lắm,nhưng nếu trước giờ anh chưa buông thì hãy thử buông đi. chắc anh từng đọc câu chuyện về con bò. chúc anh may mắn

    • Dạ , đúng thật là nhiều khi em cũng muốn buông , vì đầu quân cho công ty nào đó , việc nhàn nhàn ít áp lực hơn . Nhưng rồi sau mấy đêm thức trắng và ám ảnh , em không buông được . Bỏ chạy hoài sẽ thành thói quen anh ơi . Cảm ơn chia sẻ của anh

      • Bạn xem phim mà mình post link ở trên chưa? Bạn giống ông đại tướng trong đó. Với 1 người sáng lập thì chữ buông quả là khó khăn. Nó giống việc bạn tự tay cắt đi một bộ phận nào đó trên cơ thể mình. Nhưng đôi lúc bạn phải chấp nhận làm việc đó nếu bạn nhân thấy bộ phận đó nếu tồn tại sẽ nguy hiểm tới tính mạng mình. Theo những gì mình thấy thì chắc chưa đến lỗi nào. Chỉ là bạn đang phân vân giữ việc sống hay sống tốt, sống có ý nghĩa thôi.

        • Em mở phim nhưng không có xem được . Có gì anh kiểm tra lại giúp . Với lại khó khăn nếu chỉ một mình , giờ thì em cũng tạm ổn và xung quanh là sự hỗ trợ hết mình của anh em cộng sự ^^

      • Ý mình không phải từ bỏ,chỉ là chúng ta nên đứng ở vị trí ngoài cuộc để nhìn lại nó. người ngoài cuộc không hiểu rõ để giúp bạn,chỉ có cách bạn trở thành người ngoài cuộc để nhìn nhận mà thôi. việc “buông” ở đây khó hơn rất nhiều so với việc từ bỏ,nhưng trải nghiệm của nó thì rất tuyệt

  2. Đọc qua bài mới thấy được nhiều vấn đề trong doanh nghiệp của Mr. Dép. Tuy nhiên rõ ràng là anh đã cụ thể hóa những vấn đề đó ra thành 1 bài viết tương đối, nên tôi nghĩ cái anh cần chỉ là thời gian để anh tự khắc phục nó mà thôi.

    Có một vài điều tôi muốn nhấn mạnh anh đó là về yếu tố kỹ thuật. Trong thời gian 1 năm vừa qua, anh hãy rà soát 1 lần nữa, tích cực tìm ra các sáng kiến kinh nghiệm để làm sao anh có làm ra sản phẩm tốt nhất, đẹp nhất trong thời gian nhanh nhất đồng thời lại tốn ít nguyên vật liệu nhất. Vấn đề này chỉ có anh mới có thể tìm ra được để áp dụng vào trong doanh nghiệp của riêng mình mà thôi. Có như vậy sản phẩm của anh mới được thị trường chấp nhận và anh sẽ có thế để tích cực thu hồi công nợ, đồng thời đặt vấn đề mua chịu nguyên vật liệu. Tôi nghĩ nếu hàng anh có mẫu mã đẹp bán được, thì chẳng ai lại đi giật tiền hàng của anh đâu. Còn nếu anh thấy cứ bị giật hoài thậm chí lo sợ khoản tiền ko thu hồi được là do sản phẩm của anh có vấn đề ra sao đó khiến anh chưa tự tin vào sản phẩm của mình.

    Còn về những lo lắng khác như TTP,WTO…, tôi thấy đó không nên là lý do để anh phải bận tâm vì vấn đề ở cấp vĩ mô như vậy thì một doanh nghiệp nhỏ như của anh vẫn ko thấy nó tác động rõ rệt lắm đâu. Anh hãy làm tốt nhất có thể để duy trì lấy doanh nghiệp, anh có thể tính được số lượng bán ra, lời lỗ bao nhiêu để tìm xem có nên tiếp tục nữa hay không

    • Dạ , em cảm ơn chị đã góp ý . Nhưng chị có thể chỉ rõ cho em hướng đi khi thợ trong tay không giỏi nghề nhưng thái độ tốt , họ có giới hạn về khả năng , còn thợ giỏi thì đã không đi làm thuê . Em và nhà đầu tư phải tốn tiền và thời gian bao lâu để đào tạo những người thợ đó theo ý mình . Sức ép của nhà đầu tư và ” cơm áo gạo tiền ” hàng ngày ?

      • Mình thấy cứ giữ chất lượng bình thường thôi, cố gắng thuê tí mặt bằng mở một cái shop thì ổn hơn bạn ạ. Đồ da thật thì cầm cầm nắm nắm trên tay phê hơn.

        • Cảm ơn bạn Vĩnh Thanh . Ý kiến này luôn thôi thúc mình , nhưng thực sự mở shop thì dễ , quản lý thì lại chuyện khác ^^

  3. Mình thấy Mr. Dép đã rất chịu khó nhìn nhận, phân tích vấn đề nên rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi. Có cái thị trường quá rộng lớn, Mr nên tập trung vào cải thiện sản phẩm cũng như nội bộ của mình, và chỉ nhiêu đó thôi. Biết đâu đấy thêm chục năm nữa, Mr. Dép sẽ có cơ hội ngồi phân tích nên cạnh tranh với những thương hiệu toàn cầu như thế nào 🙂

  4. Đọc bài này mình cảm nhận được anh chưa có chiến lược gì cho trò chơi kinh doanh mà anh theo đuổi. Mình có vài gợi ý nhỏ cho anh (mình cũng giống anh vì cũng rất đam mê kinh doanh và nhìn cái gì cũng thấy được cách kiếm tiền nhưng bước vào cái gì cũng vấp ngã)

    1, khách hàng của anh là ai? ( là của hàng hay khách lẻ, anh muốn bán cho đại lý hay muốn bán tới tận người tiêu dùng). Vì đọc bài mình chưa hiểu lắm cái mục tiêu của anh. Trên thì anh nói đến TMĐT nghĩa là bán tới người tiêu dùng cuối cùng nhưng dưới thì anh băn khoăn công nợ nghĩa là bỏ mối cho cửa hàng.

    2. Thế mạnh của anh là gì? Anh có đội ngũ sản xuất giỏi, có dây chuyền sản xuất tiên tiến, có đầu vào nguyên liêu giá tốt, có sản phẩm được ưa chuộng hay có thiết kế hợp thời trang, bắt mắt…Hãy tập trung và những điểm mạnh nhất và hoàn thiện những điểm yếu.

    3. Định vị thương hiệu cho sản phẩm của anh? Đừng lan man với lựa chọn sản phẩm việt hay nhái vì sợ nó sắp vào theo kí kết WTO gì cả. Chả có thằng armani nào bán đôi dép 300k cả vì ngay khi mua người tiêu dùng đã chấp nhận hàng nhái. Xin chia sẻ với anh là thằng hàng xóm to đùng (Trung Quốc) đang phất như diều gặp gió với chiến lược coppy sản phẩm của thế giới kìa. Nói thế không có nghĩa là kêu anh đi làm hàng nhái nhé, làm gì là tùy vào chiến lược của anh. Anh muốn theo Vina Giầy hay làm nhái thì tùy :)).

    4. Đừng có than vãn thầy thợ gì vì người lao động thì vì tiền là đúng rồi, họ phải nuôi sống bản thân, phụ giúp bố, mẹ, vợ, con, anh, chị ,em…Có muốn trách thì trách bản thân chưa có hướng đi đúng đắn trước đã.

    Chả có gì cả thôi thì cho anh 1 link phim xem vừa giải trí vừa là bài học cuộc sống. Nếu anh ngẫm hết được giá trị bộ phim thì hi vọng anh có được một hướng cho riêng minh. http://www.youtube.com/watch?v=C_-zpY3bqfQ

    • Dạ , cảm ơn anh Trưởng đã góp ý rất chân thành . Ban đầu em cùng cộng sự của mình cũng viết ra mấy chục trang giấy A4 những chiến lược , tầm nhìn , định hướng , kế hoạch … nhưng sau 3 tháng thì tất cả đều không sử dụng được , vì những thứ tụi em tiên liệu trong đầu và trên giấy không có đúng . Sơ suất , chủ quan , nóng vội là 3 yếu điểm trong suốt 6 tháng đầu mà em gặp phải . Và em không than vãn , em chỉ cố gắng viết thực nhất những vấn đề mà em đã , đang và sẽ đối mặt , chỉ mong mọi người có cao kiến gì thì chỉ dạy em ^^

    • bài này là thực tế của việc khi làm và lên kế hoạch nó khác xa nhau như thế nào, mình thấy bạn dép da có tầm nhìn, khao khát nhưng khi nhảy ra làm thật thì thị trường, thị hiếu của người Việt đã đánh tan cái nỗ lực của bạn ấy. Nhưng nếu vượt qua được giai đoạn này, đi đúng con đường đã chọn, thì chắc là sẽ có 1 thương hiệu giày Việt Nam đứng trên thị trường cùng với Bitis 🙂 . thân

    • Thích cách trả lời của bạn, vì nó khá giống suy nghĩ, tác phong của mình. Add FB làm quen nhé.

    • Em đã xem được phim và phần nào hiểu được thông điệp anh chia sẻ . Một lần nữa cảm ơn anh !

  5. AD bác có thể bỏ Sticky Menu dc không, để vậy gây cảm giác rất khó chịu, nếu sử dụng Sticky Menu thì nên để nhỏ lại và sát lên trên chứ ai lại để như này. 🙁

  6. Chào bạn MrDep, mình có thể trao đổi với bạn được không ? mình có 1 số thông tin muốn hỏi đồng thời có thể tư vấn thêm cho bạn về Marketing nếu bạn muốn. Mình ở HN

    • Theo Tuki được biết thì Mr Dép ở TPHCM. Còn cụ thể cách liên lạc chắc bạn phải đợi Mr Dép ngày mai lên reply comment rồi :D. Hành tung bí ẩn lắm.

    • Chào bạn Nguyen Ha , bạn vui lòng cho mình xin địa chỉ email hoặc thông tin liên hệ , mình sẽ liên hệ lại sau . Mình rất trân trọng thành ý của bạn

  7. Việc hiện tại của bạn bây giờ là vứt hết những suy nghĩ về TTP, WTO…. mà là cần giải quyết vấn đề cốt lõi là kinh doanh. Làm thế nào để có được ít nhất đơn hàng tầm 2500 – 3000 đôi / 1 quý để có đủ tiền nuôi sống team và tạo lòng tin cho team đi con đường này. Bạn phải giải bài toán này thì tất cả các vấn đề trên sẽ từ từ ổn định. Cần chú ý : Chọn sản phẩm gia công phù hợp, đưa ra mức giá cực hợp lý để nói không với công nợ trong giai đoạn này. Trong ngắn hạn Tỷ lê khách hàng gia công của xưởng: Đầu nậu bán buôn/ shop = 70/30 để ổn định dòng tiền . Hy vọng chủ shop sẽ tồn tại được và thổi lửa vào team để có thể theo đuổi được con đường mình lựa chọn.

    • Chào yen tu linh son , cảm ơn những góp ý chính xác của bạn , mình đã áp dụng những ý kiến tương tự và đã có những kết quả khả quan hơn ^^

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.