Tại sao không nên tuyển nhân viên “sáng tạo”?

0
2064
I have a lot of good ideas

“Nuôi mấy tay thích sáng tạo* chỉ phí tiền phí của thôi.” – bà sếp mới của tôi bảo thế. Thế là người ta cho sếp 6 tháng để thực thi ý tưởng của mình. Mà dù gì thì sếp cũng đã bắt tay vào thực hiện rồi. Thế là mấy tay sáng tạo trong công ty lũ lượt khăn gói ra đi.

Trên internet ngày nay đầy ắp những câu nói nổi tiếng về tinh thần chấp nhận rủi ro, sự sáng tạo, đổi mới không ngừng nghỉ. Thế nhưng bà sếp mới lại chẳng thèm quan tâm. Với sếp, dân sáng tạo người nào cũng đầy ý tưởng, nhưng lại thiếu kỉ luật và khả năng phân biệt ý tưởng khả thi và bất khả thi. Và họ cũng không thể lựa chọn ý tưởng sinh lợi mà làm. Còn nữa, mỗi khi dự án thất bại, họ toàn vin vào cái sự sáng tạo của họ, và tự an ủi: “Thôi thì dù gì cả nhóm cũng đã chịu thử nghiệm mấy ý tưởng sáng tạo. Thế là hay rồi.”.

Thế là các vị trí của dân sáng tạo dần được thay thế bởi những người có khả năng xây dựng các dự án bền vững hơn. Những người mới không chỉ đưa ra ý tưởng, họ còn biết cách xây dựng nó theo các mà người ta xây dựng một cái nhà kiên cố: lấy nghiên cứu và so sánh thị trường làm nền móng, lấy kĩ thuật quản trị dự án làm những bức tường kiên cố, và lấy những mục tiêu thực tế làm mái nhà vững chắc.

Dù cái chính sách bài trừ sáng tạo này nghe có vẻ cực đoan và bảo thủ, nhất là khi nền kinh tế ngày nay thay đổi không ngừng, nhưng hãy cứ bình tĩnh. Bởi vì nó đã hiệu quả. Thực sự hiệu quả.

Và đây là những thay đổi khi dân sáng tạo cuốn gói ra đi:

1. Không cần brainstorming nữa: Những buổi brainstorm được thay thế bằng cách buổi thảo luận với tinh thần quản trị chất lượng. Tất cả đều dựa vào các thông số và kĩ thuật benchmark (so sánh).

2. Chỉ bắt chước, không sáng tạo đổi mới nữa: Khả năng thành công tăng cao hơn.

3. Dẹp luôn phòng riêng cho marketing: Bỏ luôn cái văn phòng đầy thứ trông có vẻ hay ho, và đặt dân marketing vào trung tâm của cả công ty (dĩ nhiên, ngăn họ làm những việc gọi là “sáng tạo” nhưng không tạo ra giá trị).

4. Dân sales tập trung vào kế hoạch hơn: Những ai đã quản lí đội sales rồi thì sẽ hiểu được sự nguy hiểm của việc thử nghiệm bán hàng theo phong cách “sáng tạo” là như thế nào.

5. Không ai cần ngồi chế ra một cái chiến lược bán hàng hay marketing nữa (thay vào đó là bắt chước): Nếu không ai bán hàng hay marketing theo cách bạn tưởng là mới mẻ, thì chắc chắn phải có lí do. Thường thì là đã có người nghiên cứu thị trường trước rồi, và thấy cách này không khả thi. Dĩ nhiên, đôi khi những ý tưởng mới sẽ thành công, nhưng bạn có đủ sức cược cả công việc của mình để lãnh cái rủi ro thất bại lớn cỡ đó hay không?

6. Không còn ai lấy cái “sáng tạo” để biện minh cho thất bại nữa: Và từ đó, người ta chịu tư duy và nỗ lực hơn.

Có thể bạn sẽ nói rằng: “Tôi thì tôi chả muốn làm trong cái môi trường khó chịu như thế đâu.”, nhưng hãy nghĩ lại đi, bạn muốn làm trong một công ty hấp dẫn, hay ho và thỏa sức sáng tạo nhưng tương lai bấp bênh và phải chi tiêu theo khuôn khổ, hay muốn làm việc trong khuôn khổ và thỏa sức sáng tạo cách sử dụng tiền lương của mình trong tương lai?

Lời bình: Như đã viết ở nhiều bài trước, sáng tạo phải gắn liền với giới hạn nguồn lực cũng như mục tiêu rõ ràng. Nếu không có hiệu quả, thì việc tạo ra nhiều ý tưởng cũng chẳng để làm gì cả.

Hãy nhớ rằng, ý tưởng thì ai cũng có, nhưng khả năng hiện thức hóa ý tưởng và thành công nhờ nó mới thật sự là điều quan trọng.

* Ghi chú là “dân sáng tạo” ở đây là người thích sáng tạo (đúng hơn là “sáng tạo”) chứ không phải là người làm nghề sáng tạo (Creative). Nhiều tay Creative làm việc vô cùng chuyên nghiệp và hiệu quả.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.