Home Bài viết của khách Văn hóa nghỉ trưa và hội nhập kinh tế

Văn hóa nghỉ trưa và hội nhập kinh tế

0
Văn hóa nghỉ trưa và hội nhập kinh tế

Cuộc tranh luận về vấn đề ngủ trưa của nhân viên trở nên sôi nổi hơn bao giờ hết khi tập đoàn FPT ra quyết định cấm nhân viên ngủ trưa tại nơi làm việc. Vấn đề ở đây là liệu việc này có ảnh hưởng tới quyền lợi của người lao động và lợi ích về mặt kinh tế của công ty khi đề xuất này được thực thi hay không. Cho đến nay thì mọi việc vẫn còn chưa ngã ngũ.

Thực chất không có một công ty nào trên thế giới cấm nhân viên của mình nghỉ trưa cả. Họ chỉ thay đổi lại thời gian nghỉ trưa của nhân. Thường thấy thời gian nghỉ trưa ở các công ty Việt Nam là khoảng từ 1 đến 2 tiếng đồng hồ (từ 12h đến 2h). Còn các công ty như bên Singapore họ không có giờ nghỉ trưa cho nhân viên mà chỉ cho 30 phút giải lao vào buổi trưa (vào khoảng 12h đến 12h30, dùng để ăn và nghỉ trưa luôn) để đem lại hiệu quả về kinh tế cũng như bảo đảm quyền lợi của người lao động.

Như vậy, rõ ràng vấn đề không phải là có nên ngủ/nghỉ trưa hay không, mà là nên áp dụng phương pháp nghỉ trưa nào. Dưới đây, người viết sẽ trình bày một số lợi ích khi áp dụng hình thức nghỉ trưa theo kiểu phương Tây (giải lao 30 phút).

Nó sẽ bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.

Luật Lao động Việt Nam 2012 quy đinh rõ tại điều 108: “người lao động làm việc 8 tiếng liên tục được nghỉ ít nhất 30 phút tính vào thời gian lao động”, và thời gian lao động là 8 tiếng 1 ngày. Điều này có nghĩa ra người lao động chỉ cần làm 7 tiếng 30 phút một ngày và được nghỉ giải lao 30 phút nữa là đủ 8 tiếng cho một ngày làm việc bình thường. Vậy quyền lợi chính đáng của bạn sẽ được đảm bảo hơn (làm 7,5h so với 8h). Tại sao bạn phải ngồi ở công ty đến 10h đồng hồ và làm đủ 8h trong khi với việc không áp dụng giờ nghỉ trưa như hiện tại bạn chỉ cần làm 7,5h/ngày và thời gian ở công ty 8h. Mặt khác, bạn có thể ra về sớm hơn để làm việc khác. 2 tiếng đồng hồ ở công ty nghỉ trưa không mang lại lợi kinh tế gì cho bạn cả ngoài việc thấy khỏe hơn chút ít do được ngủ nhiều. Với tôi điều này thật phí phạm thời gian, trong khi về sớm hơn 2h tôi có thể làm được bao nhiêu việc cá nhân

Nghỉ trưa 30 phút hoàn toàn có thể đảm bảo về mặt sức khỏe và tinh thần làm việc cho nhân viên.

Giả sử trong điều kiện chuẩn bạn có 30 phút nghỉ trưa. 15 phút cho việc ăn trưa và 15 phút còn lại để nghỉ ngơi (ngủ ngắn hoặc ngồi thư giãn). Nghiên cứu cho thấy rằng việc ngủ ngắn trong 10 phút có thể cải thiện hiệu suất làm việc, và một giấc ngủ không quá 30 phút đem lại lợi ích về sức khỏe và hiệu quả công việc hơn việc ngủ dài hơn 30 phút (Dhand & Sohal, 2006). Nhiều công ty cho phép nhân viên nghỉ trưa 1 tiếng từ 12h đến 1h, nhưng thực chất thường tới 2h mọi người mới vào làm việc được, vì khi ngủ quá dài bạn sẽ mất thời gian lâu hơn để có thể tỉnh táo bắt tay ngay vào công việc. Cuối cùng, lại làm mất đi thời gian làm việc đúng quy định của công ty và hiệu quả công việc.

Nghỉ trưa 30 phút có lợi cho nền kinh tế xã hội nước ta.

Còn nhớ cách đây vài năm, nạn kẹt xe ở nước ta, đặc biệt là 2 thành phố lớn diễn ra rất nhiêm trọng ảnh hưởng tới thời gian, tiền bạc của toàn bộ người dân. Để giảm tình trạng trên nhà nước đã ban hành chính sách thay đổi giờ học, giờ làm của các cơ quan trên địa bàn thành phố. Các cơ quan thì làm việc sớm hơn 1 giờ và ra về sớm hơn 1 giờ. Trong khi đó, các trường học thì học trễ hơn 1 giờ nên ra về cũng vậy. Việc này đã làm xáo trộn toàn bộ giờ giấc của người lao động và cả các em học sinh, nhưng nó đã làm giảm đáng kể nạn kẹt xe trong giờ cao điểm. Tuy nhiên, chính sách này lại ảnh hưởng tới các em học sinh khi phải ra về lúc 6h tối. Vậy việc bỏ 2 tiếng nghỉ trưa như hiện tại sẽ tạo điều kiện cho nhân viên ra về sớm hơn và học sinh vẫn có thể ra về đúng thời gian ban đầu là 5h chiều, góp phần tránh kẹt xe và tiết kiệm chi phí cho xã hội.

Vì sao bỏ giờ nghỉ trưa vẫn chưa thể áp dụng ở nước ta?

Thứ nhất là ở nước ngoài bữa ăn trưa là bữa ăn nhẹ, họ không ăn nhiều như nước ta, và khẩu phần ăn của họ cũng đầy đủ năng lượng hơn. Văn hóa ăn cơm và ăn nhiều vào buổi trưa làm cho chúng ta cần thời gian để tiêu hóa. Việc tiêu hóa thức ăn dẫn đến buồn ngủ. Thứ hai là việc ăn trưa ở các công ty vẫn còn chậm. Có thể 15 phút là đủ để bạn ăn xong nhưng việc chờ để có ăn là một chuyện khác. Đơn cử công ty tôi 45 phút chưa có cơm mà ăn. Ở nước ngoài thường thì họ mang đồ ăn sẵn hoặc là ăn nhẹ nên ăn nhanh hơn và tiêu hóa dễ dàng hơn, nên họ áp dụng được. Điều cuối cùng là văn hóa đưa đón con cùng lúc đi làm và tan ca của người Việt. Ở Việt Nam, dù có về sớm hơn thì đúng giờ tan trường họ vẫn quay lại đón con vào giờ cao điểm. Nói chung là còn vướng mắc trăm bề.

Nhìn chung, việc rút ngắn thời gian nghỉ trưa sẽ giúp tăng cao hiệu suất làm việc, cũng như giảm thời gian mà người lao động phải bỏ ra tại công ty, nhưng vẫn còn một số điểm chưa phù hợp với văn hóa và xã hội Việt Nam. Thiết nghĩ, để khắc phục vấn đề này, lãnh đạo các công ty có thể linh hoạt kết hợp hình thức truyền thống của Việt Nam (2 tiếng) và hình thức của các nước phương Tây (khoảng 30 phút) nhằm khắc phục tình trạng này. Một buổi nghỉ trưa khoảng 1 tiếng đồng hồ có thể giúp nhân viên hồi phục sức lực, cũng như tránh việc năng suất giảm do sức ì sau khi nghỉ trưa quá dài.

Thay đổi nhỏ, hiệu quả lớn, tại sao không?

Tài liệu tham khảo:

Dhand, R., & Sohal, H. (2006). Good sleep, bad sleep! The role of daytime naps in healthy adults. Current Opinion in Pulmonary Medicine, 12(6), 379-82.