Nguyên lý chấp điểm: cái đuôi con công và những vị khách thích trả nhiều tiền

3
11859

Có lẽ ai ai cũng biết câu chuyện chọn lọc tự nhiên của loài công: Công đực luôn có những cái đuôi sặc sỡ sắc màu và vô cùng vướng víu. Lẽ ra, các loài động vật thường có xu hướng lựa chọn các cá thể có những đặc tính giúp tồn tại lâu. Đằng này, ngược lại, công đực nào có cái đuôi càng to (nghĩa là càng khó chạy trốn khi có biến) thì càng có cơ hội lấy được vợ.

Hiện tượng này gọi là nguyên lý chấp điểm (handicap principle). Nói cách khác, các con công đực có đuôi to “chấp” những con công đực khác (và cả các kẻ săn mồi) một cái đuôi. Cái đuôi giúp nó ra hiệu rằng: tôi có đuôi to, tôi chấp các anh luôn, nhưng vẫn không ai bắt được tôi thấy chưa, thấy tôi giỏi chưa? Một cách dễ hiểu, cái đuôi vướng víu ra dấu hiệu rằng: tôi là con công khỏe mạnh, giỏi giang – tôi là hotcông.

Ở người cũng vậy, có rất nhiều hiện tượng xảy ra dựa trên nguyên lý chấp điểm này. Ví dụ, rất nhiều bạn gái rất xinh đẹp lại thường hay đăng ảnh mặt mộc lên mạng xã hội. Rõ ràng là trang điểm luôn giúp con gái đẹp hơn. Tuy nhiên, những cô gái xinh đẹp này muốn “chấp điểm” và tuyên bố rằng: dù chấp không thèm trang điểm nhưng tôi vẫn đẹp (vậy thì khi trang điểm vào tôi còn đẹp nữa). Đó cũng là lí do vì sao nhiều nàng rất thích mặc đồ nam hay cắt tóc kiểu nam (tôi quá nữ tính đến nỗi không cần mặc đồ nữ tính)!

Và hiện tượng này cũng xảy ra ở kinh doanh. Sau khi cạnh tranh thật lòng trong cuộc chiến quảng cáo, thì hiệu quả của cuộc chiến này dần giảm: rất khó để xây dựng thương hiệu tốt hơn chỉ bằng cách đổ thêm tiền. Thế là các thương hiệu bắt đầu thay đổi: họ ngày càng đổ thêm tiền làm các chương trình hoành tráng để ra dấu hiệu chấp điểm. Họ chi mấy tỉ đồng, ý muốn nói: đấy, công ty tôi đốt tiền mà vẫn sống ngon lành (vậy thì công ty tôi giàu cỡ nào)! Tương tự là các thương hiệu xa xỉ (luxury): họ bán sản phẩm với giá cực đắt, thực chất để giúp khách hàng của họ ra tín hiệu: đắt thế mà tôi vẫn mua, tôi giàu chưa!

… tất cả lao vào vòng xoáy chấp điểm, để rồi người có lợi nhất là người cung cấp dịch vụ chấp điểm, ví dụ như agency quảng cáo, các thương hiệu xa xỉ hay các nhóm tổ chức chương trình từ thiện hình thức chẳng hạn…

Người chi tiền muốn chi tiền nhiều hơn để phát đi tín hiệu về sự giàu có của họ. Thật là một cơ hội làm giàu không tưởng.

3 COMMENTS

  1. Chào bạn Hạo Nhiên,
    Cám ơn bạn đã chia sẻ thông tin hữu ích về nguyên lý chấp điểm.
    Theo mình nghĩ, khách hàng sẽ ngầm hiểu về Doanh nghiệp làm từ thiện như sau:
    – Doanh nghiệp đang phát triển thì mới làm từ thiện nhiều và liên tục.
    – Doanh nghiệp làm việc tốt, là doanh nghiệp có đạo đức trong kinh doanh.
    Bạn có thể chia sẻ thêm các concept chương trình từ thiện áp dụng nguyên lý chấp điểm này được chứ?
    Mong bạn chia sẻ.

    • Một số công ty lớn, khi đối thủ bắt đầu xâm nhập thị trường lõi của mình sẽ tổ chức một số chương trình từ thiện rầm rộ, nhằm phát tín hiệu cho đối thủ “đừng có dại mà bước vào.” Đôi khi họ còn sử dụng chiêu loading sản phẩm, đem tặng sản phẩm của mình (mì gói, bột giặt…) trong chương trình từ thiện của mình để đối thủ khỏi bán.

      Dĩ nhiên đa phần chương trình từ thiện là như bạn nói hoặc do thật tâm doanh nghiệp muốn :D. Chỉ là một số trường hợp như bài viết mình thôi.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.