Cà phê out-of-the-quán

1
12701

Rất nhiều người thích mở quán cà phê. Thật sự thì nhiều người đã thử và thất bại. Không phải họ không có tiền, cũng không phải họ không có nguồn lực. Vấn đề là cách tiếp cận ban đầu ra sao.

Dĩ nhiên có nhiều hơn một cách để mở quán cà phê. Bạn có thể là những anh khủng long đầy tiền như các chuỗi lớn. Bạn có thể là những anh tầm trung, mở vài cái quán lớn ở vị trí đắc địa, cố gắng cầm cự theo thời gian. Hay bạn có thể là những anh sáng tạo với nhiều thứ mới lạ ngóc ngách, mệt óc và phải có kỹ năng riêng biệt. Không nữa thì cứ rang xay, quán cóc nho nhỏ, mức độ cạnh tranh và đào thải gay gắt. Thậm chí đơn giản hơn là làm chiếc xe sang sáng bên lề, may mắn thì cũng đồng ra đồng vô… Tất cả những loại hình này có một điểm chung. Và nó chính là thứ mang lại rủi ro nhất.

Dân đại học ngành kinh tế (có thể những ngành khác cũng biết) mỗi khi nhắc đến “out-of-the-box” thường nghĩ ngay đến chín điểm huyền thoại. Yêu cầu đặt ra là dùng bốn đường bút không dừng lại kẻ qua hết chín điểm hình vuông. Mấu chốt của lời giải là chữ “out”, ta phải vẽ ra ngoài rồi vòng lại bên trong. Tâm lý con người thường bị giới hạn trong “chiếc hộp” và cũng do vậy, ta cứ loay hoay không biết giải thế nào. Sau khi được giải đáp, mọi người thường ồ lên thích thú. Rồi thế là xong, hết, câu đố được giải đáp nhưng “cái hộp” trong đầu họ vẫn y nguyên. Bằng chứng là sau đó người ta cứ ra rả về out-of-the-box nhưng hành động thì cứ lẩn quẩn như thường.

Thứ khó khăn nhất người giải câu đố đối phó là “chiếc hộp”. Đó cũng là thứ rủi ro nhất. Mỗi khi nhắc đến cà phê, người ta lại nghĩ đến quán. Dẫu cho có take away thì cũng phải có một địa điểm cái đã. Địa điểm là thứ tốn kém nhất, khó kiếm nhất, dễ mất tiền nhất và giam lỏng đầu óc ta nhiều nhất. Tại sao ta không nghĩ ra ngoài cái “quán”?

X café (một quán của bạn người viết, nhưng vì lý do riêng, không muốn đối thủ bắt chước nên anh này không muốn tiết lộ tên) là một quán cà phê bình thường có cà phê ngon với giá không phải rẻ. Nó được ra đời chừng một năm sau ngày X café thành lập. Suốt thời gian đầu “quán” cà phê này hoạt động mà không cần quán. Họ thuê một tổng đài điện thoại, marketing online và giao cà phê đến nhiều khu vực trong thành phố mỗi khi có người gọi. Sau khi hệ thống out-of-the-quán đã ổn định, họ mở quán. Giờ đây, họ vừa có in-quán, vừa có out-quán, cả hai có thể hỗ trợ lẫn nhau. Nếu như họ bắt đầu bằng mở quán trước tiên, không biết họ có tồn tại đến bây giờ không nữa.

(Giải thích ở đây một chút. Như đã biết ở bài viết Khởi nghiệp và tư duy thử nghiệm, rủi ro khởi sự bất kỳ dự án nào đều có thể chia nhỏ ra. Ở đây, người mở quán vừa phải giải quyết rủi ro về quán, vừa phải giải quyết rủi ro về khẩu vị cùng lúc. X café giải quyết bằng cách chia ra, đầu tiên giải quyết về món thức uống của mình, khi đã ổn định mới quay sang vấn đề địa điểm/quán với những thông tin về khách hàng đã thu thập được. Do đó, việc mở quán của họ đã được giảm rủi ro đi ít nhiều. Người mở quán và setup menu rồi sau đó mới nghĩ tới bán sẽ chịu rủi ro lớn, khi setup toàn bộ xong mới biết là mình đã setup đúng hay sai.)

Giờ thì đến với Mt.RAINIER. Ở Nhật, bạn chẳng thể tìm được quán Mt.RAINIER nào cả. Thế nhưng, họ là một trong những doanh nghiệp bán cà phê pha hàng đầu nước này. Họ không nghĩ mình phải bán tại quán, những hàng ly cà phê tươi Mt.RAINIER tràn ngập trên các quầy lạnh siêu thị và cửa hàng tiện ích. Họ tạo ra sự kết hợp độc đáo giữa lon và quán. Tươi ngon, mùi vị ổn định và có mặt ở khắp mọi nơi. Không cần phải lo một ngày bán được bao nhiêu vì mỗi giây họ bán được cả chục ly rồi.

Cả hai loại hình cà phê này thật sự không mới. Nhưng chắc chẳn rất ít người thử qua. Người ta cứ mãi lần mò chiếc hộp “quán”, loay hoay suy nghĩ điểm khác biệt của quán mình là gì mà quên mất rằng: anh bán cà phê chứ không bán quán. Ta sẽ nói là Starbucks bán quán nhưng ta có phải Starbucks đâu?

Dĩ nhiên cách tiếp cận này không phải dễ dàng, nhưng chắc chắc nó ít rủi ro hơn. Và người kiểm soát được rủi ro tốt thường là người kinh doanh thành công hơn. Những người chủ ở trên không liều, họ đã tìm đúng cách giảm thiểu rủi ro. Hay nói khác hơn, họ dùng đúng tư duy out-of-the-box nổi tiếng, thứ mà ai cũng tưởng là mình biết nhưng chẳng hiểu gì cả!

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.