Cái kén và sai lầm của câu “thương cho roi cho vọt”

2
7552

Rocky Balboa là nhà vô địch đầy danh vọng, khét tiếng với những cú knock out chỉ trong vòng vài hiệp. Danh tiếng của anh nổi như cồn, rất nhiều hợp đồng quảng cáo, những hoạt động hoành tráng, tiền tài, danh vọng liên tục đến với anh. Từng là một võ sĩ vô danh tiểu tốt, bị khiêu khích bởi nhà vô địch boxing Apollo Creed, Rocky quyết tâm tập luyện và dồn hết sức bình sinh vào hai trận thượng đài. Kết quả, vào khoảnh khắc trọng tài đếm đến giây thứ 10, chàng ngựa giống Italia mặt đầy máu là người đầu tiên đứng được lên. Và đám đông bùng nổ.

Giờ đây, ba năm sau khi giành được chức vô địch hạng nặng, Rocky thắng liền 10 trận bảo vệ đai. Khán giả khắp nơi tôn vinh anh, mọi đấu thủ đều e ngại anh, anh trở thành một tượng đài gần như bất khả xâm phạm…

Ngoại trừ một điều, tất cả chỉ là giả.

Ắt hẳn chúng ta đã từng nghe qua câu chuyện về con bướm. Có một cậu bé tình cờ nhìn thấy cái kén trên cành cây. Vốn trí tò mò vọc vạch của trẻ con, cậu thích thú lắm, ngày nào cậu cũng đi tới nhìn ngắm cái kén. Một ngày nọ, cái kén bỗng cựa quậy. Sau khi đủ thời gian, giờ đây con sâu xấu xí ngày nào chuẩn bị đổi đời thành bướm, nó quẫy mình cố phá lớp vỏ. Chỉ một chút nữa thôi, ánh sáng đã ló dạng, cố gắng thêm một chút nữa thôi.

Rocky Balboa thì đã phá lớp kén từ lâu. Sau quá trình biến đổi, anh trở thành một tay võ sĩ lì đòn, cứng cựa. Những cú đấm thốc liên tục vào sườn của anh đã làm Creed ngã gục, anh có được ngôi vô địch nhờ vào sự nỗ lực của của chính mình. Thế nhưng, những trận sau đó thì khác. Hóa ra, do lo ngại cho danh tiếng của Rocky, người quản lý của anh đã bí mật thỏa thuận với những đấu thủ thách đấu. Nói đúng hơn, trong suốt thời gian qua, Rocky đã chiến thắng quá “dễ”. Điều này vừa làm cho anh tự mãn, vừa khiến anh quên đi cảm giác chiến đấu thật sự là như thế nào. Rocky đã vượt qua được lớp kén vô địch nhưng lớp kén giữ vững phong độ bấy lâu đã có người khác bóc ra giúp anh.

Và vì thế con bướm chết. Nó nằm đó, nhộng không ra nhộng, bướm không ra bướm. Cậu bé thì đang khóc, cậu không hiểu tại sao. Rõ ràng, thấy con bướm cứ chật vật với cái nhộng, cậu đưa tay giúp đỡ, cậu chỉ muốn làm việc tốt thôi. Tại sao nó lại chết chứ?

“Tại sao?” cũng là câu hỏi cứ mãi ám ảnh trong đầu những người làm từ thiện. Những hoàn cảnh bất hạnh đó quá khổ rồi, ai có tiền góp tiền, ai có sức góp sức, hãy cùng chung tay like share để cộng đồng giúp họ hết sức có thể. Những con người cùng khổ ngày nào bỗng nhiên nhận được tiền khắp nơi, các mạnh thường quân, các tổ chức từ thiện cứ lần lượt tìm đến. Khắp nơi người ta cảm thấy nhẹ lòng, tiếng nói của cộng đồng đã mang lại kết quả. Những hoàn cảnh khó khăn giờ đã có tiền để trang trải cuộc sống, thật nhiều tiền. Cho đến một ngày số tiền này sắp hết…

Rocky Balboa nhận được một lời thách đấu giành đai vô địch. James “Clubber” Lang là một tay võ sĩ trẻ mới nổi. Hắn không quan tâm đến tiền hay những thứ nhăng nhít, cái hắn quan tâm là ngôi vô địch, và hạ bệ Rocky là mục tiêu tối thượng của hắn. Một võ sĩ ỷ lại làm cách nào thắng được một tên dữ dằn khát máu? Trong vòng vài nốt nhạc, Lang đập đo ván Rocky. Lần đầu tiên sau chừng ấy thời gian, khi tự đứng trên đôi chân của mình, nhà vô địch (giờ đã là cựu) biết thế nào là mùi đời thật sự.

Thay vì phải vượt qua thử thách cái kén, con bướm đã “được” cậu bé giúp đỡ. Và khi không tích lũy đủ thể chất, nó không tài nào chống chọi được với cuộc sống bên ngoài. Nó ngã xuống, thoi thóp nhìn cậu bé, đau đớn trút dần hơi thở.

Khi đã dùng hết tiền, cậu bé đầm tôm Hào Anh ngày nào bị hành hạ, vốn đã quen với mùi tiền dễ dàng, sa ngã vào con đường luật pháp. Ba cha con Huyền – Thoại sống lề đường ngày nào sau khi được giúp đỡ với nhiều lời hứa hoàn lương của người cha tiếp tục sống ngoài đường. Sau khi chung tay gom góp cho người cha có hai đứa con tật nguyền, cả cộng đồng bắt đầu chia phe tranh cãi về dối gạt lòng thương. Hay những trường hợp không thích chăm chút cho cuộc sống đỡ vất vả hơn vì sợ “không nhìn khổ thì người ta không cho tiền nữa”. Cây rất cần có nước, nhưng nếu tưới quá nhiều thì cây sẽ bị úng ngập. Lòng thương vô bờ từ khắp nơi đổ tràn về, vô hình trung khiến cho nhiều người trở nên biến chất. Khi nhiều thứ đến quá dễ, người ta trở nên phụ thuộc, hao mòn mất cả khả năng vươn lên.

Tại sao ý tốt lại trở thành hại? Có lẽ những người đóng góp nên xem qua kết cục của phim Rocky III (1982). Sau khi bị đánh bại, với sự giúp đỡ của Apollo Creed (giờ đã thành bạn anh), Rocky quay lại luyện tập. Một lần nữa, bằng chính nỗ lực của bản thân, Rocky thách đấu Lang. Khi bước lên võ đài, khi không thể trông cậy vào ai ngoài bản thân mình nữa, nhà cựu vô địch đã đường đường chính chính giành lại ngôi vương.

Vậy còn khi bước trên đường đời, bên cạnh mọi sự giúp đỡ, nếu bản thân không cố gắng, làm sao những người được giúp có thể vươn lên đây. Liệu xã hội có đủ sức giúp cho họ cả đời không?

Hay câu nói “thương cho roi cho vọt” của tiền nhân để lại sai rồi chăng?

P/S: Một số trường hợp từ thiện trên đây được kể trong bài viết “Chuyện ông bố Đặng Hữu Nghị xin lỗi mạnh thường quân và “người Sài Gòn thương người lắm”” của tác giả Hoàng Xuân trên báo Thời Đại.

2 COMMENTS

  1. Ủa vậy “thương cho roi cho vọt” sai ở đâu ạ? những hành động giúp đỡ kia đều là “ngọt bùi” chứ có “roi vọt” gì đâu ạ?

LEAVE A REPLY

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.