Hội chứng tới bến

0
2569

Nhiều người một khi leo lên đến ngưỡng vô năng của mình thì không còn làm được gì ra hồn cả.

Trong hầu hết trường hợp, đối tượng không hề lười biếng. Y vẫn muốn và tỏ ra năng nổ khi làm việc, thậm chí đôi lúc y ảo tưởng rằng mình đang thật sự làm được gì đó. Thế nhưng, dần dà y cũng nhận ra và cảm thấy thất vọng về sự vô dụng của bản thân. Thật ra, y không biết mình đã rơi vào Hội chứng tới bến.

Buồn thay, y học hiện nay chưa nhận ra hội chứng này. Nói đúng hơn, họ không thừa nhận tính khoa học của Hội chứng tới bến. Một cuộc khảo sát đã được tiến sĩ Peter tiến hành với sự tham gia của các bác sĩ. Câu hỏi đặt ra là các điều kiện thể chất nào họ thường nhận thấy ở các đối tượng được xem là thành công trong xã hội và cách mà họ đưa ra lời khuyên chữa trị cho nhóm đối tượng này.

Một vài căn bệnh phổ biến mà kết quả nhận được: loét đường tiêu hóa, cao huyết áp, táo bón, nghiện rượu, mất ngủ, ăn quá mức và béo phì, chứng đau nửa đầu, liệt dương… Bạn có thấy nó quen thuộc không? Những triệu chứng này được xem như “bệnh thành công” tiêu biểu và nó có thể xuất hiện ngay cả khi đối tượng không có một bệnh tình nhất định trong người. Thật ra, những triệu chứng này là dấu hiệu chỉ ra sự yếu kém về mặt thể chất. Sau cả quá trình dài nỗ lực vươn lên một vị trí mới, cơ thể của đối tượng đưa ra cảnh báo rằng: anh không đủ năng lực để cáng đáng trách nhiệm này đâu, anh đã rơi vào Hội chứng tới bến rồi.

Thế nhưng, các bệnh nhân của hội chứng này không nhận ra điều đó. Những lý do họ hay đưa ra để đổ lỗi cho sự yếu kém trong công việc của mình thường là: “Giá như tôi không bị loét dạ dày thì đã làm được việc rồi…” hay như “Giá mà tôi bỏ được rượu thì công việc đâu có tệ vậy…” Các bác sĩ không nhận ra cái gốc vấn đề, thay vì vậy, họ chữa cho bệnh nhân bằng việc sử dụng thuốc hoặc thông qua phẫu thuật. Những liệu pháp này chỉ có thể giúp thuyên giảm tạm thời, khối u “thiếu năng lực” của bệnh nhân kì thực không có loại dao nào có thể cắt bỏ.

Ngoài ra, các bác sĩ và người thân của đối tượng lại thường đưa ra lời khuyên kiểu: “Thư giãn đi.” hay “Đừng nghĩ ngợi nhiều quá.” Vô ích, trong thâm tâm, đối tượng biết rằng y đang thật sự vô dụng, y có thể lờ được suy nghĩ này trong chốc lát nhưng rồi sẽ sớm lao vào guồng quay công việc và suy nghĩ nhằm cố làm được gì đó ra hồn. Dĩ nhiên, cố gắng kiểu trâu húc cũng không làm được gì.

Một kiểu lời khuyên thường thấy là mặc kệ nó, tới đâu thì tới: “Chuyện thế gian anh đừng lo nghĩ nữa.” hay “Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh, hoàn cảnh của anh cũng khá hơn nhiều người rồi.” Nhưng thực tế thì các đối tượng này có quan tâm gì đến chuyện trên đời đâu, cái họ lo lắng là bản thân đang thiếu năng lực làm việc và họ chẳng biết làm cách nào để giải quyết.

Và rồi nhiều đối tượng lao vào các thú vui nhất thời để quên đi thực tại. Rượu, bia, thuốc lá, tình dục,… bất cứ thứ gì làm cho đối tượng chứng tỏ được mình còn có bản lĩnh. Những lời can ngăn kiểu “Đừng…” chỉ như muối bỏ bể, đối tượng đã mất đi khả năng trong công việc, họ chỉ còn tấm phao này để bấu víu chút sung sướng mà thôi.

Sau nhiều nỗ lực chữa trị bất thành, các bác sĩ lại tìm đến liệu pháp tâm lý và trấn an bệnh nhân kiểu “Tất cả là do anh nghĩ nhiều thôi, anh không có bệnh gì đâu.” hay “Anh đang tưởng tượng thôi, là do anh lo lắng quá đó.” Rõ ràng là các bác sĩ không hiểu được tâm trạng của bệnh nhân, họ đang cảm thấy có bệnh nhưng không biết làm thế nào. Việc chối bỏ của các bác sĩ sẽ đẩy bệnh nhân tìm đến các đối tượng lừa đảo lang băm.

Căn nguyên của bệnh nhân nằm ở chỗ: đã đến ngưỡng năng lực nghề nghiệp. Và một khi đã đến ngưỡng rồi, cũng như chai nước 1 lít không thể nào chứa được 1,5 lít, mọi cố gắng tiếp cận triệu chứng bên ngoài có thể làm cho tình trạng trầm trọng hơn. Cách giải quyết duy nhất, may mắn thay, đã được vài vị bác sĩ nhận ra. Bằng cách hướng sự chú ý của bệnh nhân sang những hoạt động khác như: “chơi một môn thể thao” hay “học một kĩ năng mới” sẽ giúp cho cảm giác vô năng trong công việc tạm thời giảm đi. Thay vào đó, bệnh nhân sẽ dồn hết sức vào một hoạt động khác. Một khi bệnh nhân có được tiến triển trong hoạt động mới, chẳng hạn như bơi được nhiều vòng hơn hay nấu ăn ngon hơn, sự hưng phấn sẽ phần nào quay trở lại và Hội chứng tới bến sẽ không còn ảnh hưởng nữa.

P/S: Nội dung được trích dẫn từ sách Nguyên lý Peter, quyển sách mới nhất của Laurence J. Peter & Raymond Hull, hợp tác giữa Ecoblader và Big Four ngành xuất bản thế giới – NXB HarperCollins. Quyển sách này từng được vào danh sách bestseller của New York Times, và tên sách (Nguyên lý Peter, hay PETER PRINCIPLE) đã trở thành một thuật ngữ chuyên ngành quản trị. Để biết thêm chi tiết, các bạn có thể google tên sách.

Để đặt sách bạn có thể đặt tại ecoblader.com/sach

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.