Tiền thật

0
1335

Tôi từng làm việc tại một start-up nơi mọi người làm việc chết đi sống lại vì mục tiêu kiếm hàng triệu đô la khi bán đi cổ phần của mình (exit strategy). Công ty của chúng tôi sau đó được mua lại thật, nhưng không phải bằng tiền mà là bằng cổ phiếu. Và vì công ty mua lại chúng tôi có giá trị cổ phiếu lớn hơn nhiều, nên tỉ lệ quy đổi sau khi sáp nhập lại sẽ là 6:1 (6 cổ phiếu của chúng tôi chỉ bằng 1 cổ phiếu của họ). Dù chịu thiệt thòi một chút nhưng chẳng sao cả, sau khi cuộc mua bán diễn ra, chúng tôi giàu ngoài mức tưởng tượng, ít nhất là theo giá trị trên giấy tờ.

Lúc bấy giờ là năm 1999. Tôi còn nhớ rõ khi nhìn vào màn hình máy tính, giá trị cổ phiếu của tôi lên đến 7 con số. Đó là một thời kì đầy hứng khởi. Cổ phiếu của chúng tôi không ngừng chia tách và tăng giá. Lòng tham phủ đầy con tim mọi người khi số tiền trong tài khoản cứ thế nhân đôi rồi lại nhân đôi. Cứ mỗi lần có ai đó tặc lưỡi bán đi cổ phiếu của mình để mua xe hay sắm sửa vật dụng trong nhà, chúng tôi đều chọc quê họ “Hãy coi số tiền anh vừa ném đi kìa!” Các nhà tư vấn từ công ty mẹ ai cũng khuyên chúng tôi nên tiếp tục nắm giữ. “Có mấy thư kí trong công ty đã bán đi cổ phiếu để mua một chiếc BMW. Xe thì đẹp đó, nhưng nếu họ không bán thì giờ số tiền đó đã lên đến 1 triệu đô la.” Và chúng tôi cứ thế nắm giữ, tiếp tục sống trong giấc mơ màu hồng.

Cho đến một ngày nọ năm 2001, thị trường sụp đổ. Giá cổ phiếu rớt thảm hại. Giá trị cổ phiếu của chúng tôi chỉ còn một phần rất nhỏ so với đỉnh. Khi thị trường tăng, bạn nghĩ nó sẽ tăng mãi mãi. Khi nó sụp đổ, bạn không thể ngờ rằng nó sẽ đi xuống cho đến khi bằng 0. Bạn cứ hy vọng rằng nó sẽ hồi phục để lấy lại tiền.

Tôi còn nhớ chỉ có một tay trong công ty là phó chủ tịch đã bán đi hết cổ phiếu khoảng 6 tháng trước khi thị trường sụp đổ, anh ta thu về khoảng 30 triệu đô la. “Anh sẽ không bao giờ thực sự có tiền cả. Tất cả những gì anh có là một mẩu giấy với những con số trên đó. Một lúc nào đó anh sẽ phải biến nó thành tiền.” tay phó chủ tịch chia sẻ.

Cho đến ngày nay, tôi vẫn không bao giờ quên lời khuyên đó. Thị trường chứng khoán, ở một khía cạnh nào đó, không phải là tiền thật. Đó là một trò chơi tâm lý của lòng tham. Cho đến khi bạn nắm chắc tiền trong tay, cho đến khi chúng thật sự nằm trong tài khoản của bạn, bạn không có gì cả. Một lúc nào đó, bạn sẽ phải hiện thực hóa chúng, biến những con số thành tiền thật.

Vậy nên, nếu thị trường cứ tiếp tục tăng trưởng, hãy quên nó đi – chúng chỉ là những con số mà thôi. Bạn phải có tiền thật đã.

Tương tự, nếu thị trường đi xuống, hãy quên nó đi – chúng chỉ là những con số, và bằng hành động bán ra, ít ra bạn còn giữ lại được tiền thật.

Dù vậy, rất ít người làm được điều này, và lòng tham mù quáng sẽ luôn giết chết chúng ta.

LEAVE A REPLY

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.