Sự hồi sinh của món uống rau má và sức sáng tạo của Hiệu ứng Medici

0
330

Ban đầu, rau má là một món uống quen thuộc lâu đời. Chán! Chả có gì hấp dẫn. Trà sữa ngon, béo, hợp thời, và có nhiều thạch các kiểu hơn.

Nói chung là vài năm trước, hiếm ai nghĩ đến rau má là thức uống ưa thích của mình, càng không có cửa so sánh với trà sữa. Người người uống trà sữa, nhà nhà uống trà sữa, đủ thứ vị biến thể của trà sữa ra đời, còn rau má thì… mới nghe chữ rau thôi đã 🙁

Nhưng giang đồ đồn đại rằng, nếu các hạ nào đã đi đến Vũng Tàu mà chưa thử qua hiệu Rau Má Bà Già thì quả là thiếu sót. Song song một thời với những biểu tượng như Kem ông Tây, Bánh khọt Gốc Vú Sữa, Rau Má Bà Già được bình chọn như một món ưa thích của anh hùng hào kiệt khi tụ hội về đây.

Vậy đâu là ưu điểm mà người ta ưa thích hiệu đó khi đến Vũng Tàu? – khác biệt nằm ở chữ MIX – phối trộn rau má với những thứ khác. Từ sữa, đậu xanh, sầu riêng, dừa… những thứ khi pha vào với rau má tạo ra thứ mùi vị khá đặc sắc và lạ miệng.

Nhưng tất cả chỉ dừng lại ở đó. Món rau má MIX version 1 chỉ dừng lại ở sự lựa chọn khi người ta đến Vũng Tàu, uống chơi và ra về. Cũng ngon đó, nhưng vẫn chưa đủ độ hấp dẫn để người ta phải nhớ, phải uống nhiều. Vẫn còn thiêu thiếu một chút gì đó…

Và câu trả lời nằm ở câu chuyện về một nhà hàng Thụy Điển tại New York trong quyển HIỆU ỨNG MEDICI. Năm 1995, bếp trưởng của nhà hàng Aquavit New York bất ngờ ra đi vì nhồi máu cơ tim. Ông chủ quyết định cho chàng đầu bếp trẻ mới 24 tuổi Marcus Samuelsson làm đỡ trong khi tìm người thay thế.

Aquavit vốn là một nhà hàng danh giá ở New York, trao trọng trách bếp trưởng cho một chàng trai trẻ – dù chỉ là tạm thời – cũng là một phi vụ hết sức mạo hiểm. Thế nhưng, có một điều gì đó khá kỳ lạ lại xảy ra chỉ vài tuần sau khi Samuelsson đảm nhiệm khu bếp. Những món ăn mới độc đáo dựa trên sự phối trộn MIX thực phẩm từ khắp nơi trên thế giới bắt đầu xuất hiện trên thực đơn, như:

TÔM HÙM CARAMEL
Pasta rong biển, Xúc xích nhím biển, Sốt súp lơ

CÁ HỒI
Cá hồi hun khói gravlax và tandoori, Sốt mù tạt espresso, Bọt thì là

GANACHE SÔ-CÔ-LA
Ớt chuông và Sorbet mâm xôi và Sữa chua sả

Tôm hùm là món Thụy Điển; pasta rong biển thì không. Sorbet mâm xôi là món Thụy Điển; sữa chua sả… hầu hết người Thụy Điển tính đến giờ phút ấy có lẽ còn chưa từng nghe đến sả, nói gì sữa chua sả. Tuy ngược với lối nghĩ thông thường, nhưng phối hợp gia vị tandoori với cá hồi hun khói cho kết quả cực tốt, và sự mạo hiểm đó đã làm anh trở nên độc đáo. Những sự phối hợp có vẻ vô lý luôn mang tính nguyên bản và sống động. Có cả những món rất quái như súp tầm ma và kẹo mút nhím biển, hay món tráng miệng làm từ sorbet táo xanh với bánh mousse sô-cô-la trắng và kem thì là. Bằng cách sử dụng các mảng ẩm thực Thụy Điển gồm hải sản, nguyên liệu tươi, các loại thịt, và một số kỹ thuật bảo quản, Samuelsson đã phối hợp thực phẩm khắp thế giới lại với nhau, cho những vị khách của Aquavit một cuộc phiêu lưu độc đáo phi thường về mùi vị.

Chỉ trong vòng 3 tháng, tờ New York Times đã cho nhà hàng Aquavit một đánh giá 3 sao hiếm hoi nhờ sự sáng tạo và hấp dẫn của món ăn. Samuelsson là đầu bếp trẻ nhất nhận được mức đánh giá xuất sắc này. Kể từ đó, tên tuổi anh nổi danh trong giới đầu bếp hàng đầu nước Mỹ. Và bí quyết thành công của anh, cũng chính là thứ món Rau má MIX version 1 vẫn còn thiếu bên trên.

Đó chính là thứ gọi là RÀO CẢN LIÊN KẾT THẤP trong nguyên tắc MIX. Lấy ví dụ, trong cuộc nghiên cứu khi được hỏi bạn nghĩ gì khi nghĩ về từ “bàn chân”. Câu trả lời thường gặp nhất là giày, sau đó là bàn tay, ngón chân, và cẳng chân. 86% trong số hơn 800 người tham gia thí nghiệm đã trả lời một trong số những từ trên. Ngược lại, mỗi từ sau đây chỉ có 1 người trả lời: chuột, tuyết, vật lý, chó, mũ. Một ví dụ khác—bạn nghĩ đến từ nào khi đọc từ “chỉ huy”? Câu trả lời thường gặp nhất là ra lệnh, sau đó là quân đội, tuân lệnh, và sỹ quan. Những từ này chiếm 71% số câu trả lời. Mỗi từ sau chỉ có 1 người trả lời: lịch sự, vâng lời, chiến tranh, và mũ.

Người có RÀO CẢN LIÊN KẾT THẤP trong suy nghĩ sẽ có khả năng nghĩ ra những sư liên kết mà rất ít người nghĩ đến hoặc chỉ có 1 như ví dụ trên, để rồi từ đó, chính những mối liên kết này sẽ là nơi khai sinh ra sự sáng tạo. Marcus Samuelsson khi nghĩ đến cà chua chẳng hạn, những mối dây liên kết của anh vươn xa hơn hầu hết các đầu bếp Thụy Điển và món Âu. Khi nói đến sốt pesto, anh không nghĩ về húng quế; anh nghĩ đến thì là. Nếu nói tandoori, anh không nghĩ ngay đến gà; anh nghĩ đến cá hồi hun khói. Và cứ như vậy không ngừng…

Quay trở lại món rau má MIX version 1, có một thứ khi nhắc đến rau má, một người có thể đã uống và thích món trà sữa sẽ nghĩ ra 1 mối liên kết yếu – mà số đông người ít nghĩ đến. Đó chính là: thạch – trân châu – độ béo (những ưu điểm của trà sữa).

Thế là, có một thương hiệu đã lẳng lặng ra đời và mở rộng khắp Sài Gòn với món combo rau má MIX sữa dừa, đậu xanh, sầu riêng + các loại trân châu và thạch… Trong một thời gian không lâu, vốn rất ít quảng cáo và gần như không xuất hiện pr trên các phương tiện truyền thông, món Rau má MIX version 2 này đã có đến 22 cửa hàng, trở thành một món uống lạ miệng và yêu thích với người dùng.

Nếu so với lịch sử chỉ trong vòng mấy năm trước cảm tưởng nghĩ đến món rau má chỉ là chán, thì thực trạng món uống MIX này đang được tiêu thụ rất tốt với 22 cửa hàng chứng tỏ sự sáng tạo liên kết đó đã được thị trường bước đầu đón nhận.

Một lần nữa, khi nhắc đến phạm trù sáng tạo, nơi hội tụ của những giao điểm, nơi sự phối trộn MIX của những thành tố vốn-đã-có-sẵn-nhưng-không-phải-ai-cũng-nhìn-thấy-liên-kết giao thoa, một sản phẩm mới độc lạ nữa lại ra đời, một sản phẩm chứa rất nhiều thành tố truyền thống: RAU MÁ MIX.


(Bài viết có trích dẫn từ HIỆU ỨNG MEDICI tại link https://tiki.vn/author/frans-johansson.html?_lc=Vk4wMzkwMTYwMTU%3D)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.