Tư duy tận dụng và sức mạnh phân tích dữ liệu đã biến bài hát Baby Shark từ rác hóa vàng như thế nào?

0
321

Nếu như ai đó nói rằng có một bài hát ất ơ đã tồn tại trên mạng ngót nghét 10 năm trời, chỉ được lấy về chỉnh sửa lại âm điệu chút xíu, rồi sau đó trở thành hiện tượng toàn cầu kiếm về hàng chục triệu đô la thì bạn có tin không? Nếu sau khi nghe qua gợi ý trên mà vẫn không thể đoán được đó là bài hát gì thì rõ ràng bài hát này trước đó quá thể vô danh, chả đáng cho bạn phải bận tâm là thật. Và đó cũng chính là suy nghĩ của hầu hết số đông mọi người, trừ một công ty nọ…

——

Nhưng trước khi biết công ty nọ đã làm gì, chúng ta hãy cùng đến với câu chuyện của Jenny Dawson trong quyển sách Tư duy tận dụng. Cô vốn là một nhân viên tài chính khi đọc trên báo địa phương thấy các nhà chức trách tiến hành bắt giữ một số người vì hành vi mà cô không hề nghĩ là vi phạm pháp luật: lục lọi thùng rác của khu chợ để tìm thức ăn. Cô đã chứng kiến một trong những điều trớ trêu, bất hạnh nhất của thế giới này: Trong khi gần 800 triệu người không đủ thực phẩm để sống tích cực và khỏe mạnh, thì mỗi ngày có hàng tấn thức ăn tìm đường ra bãi rác. Chỉ riêng ở đất nước Anh của cô, người ta ném bỏ 7,2 triệu tấn thực phẩm mỗi năm, làm tiêu tốn hàng tỉ đô la để quản lí rác thực phẩm, tạo ra khoảng 10% lượng khí thải nhà kính.

Thế là, Jenny Dawson quyết tâm thành lập công ty tên Rubies in the Rubble (Hồng ngọc trong đống xà bần) – với mục đích TẬN DỤNG đồ ăn thừa thải lãng phí và chế biến thành sản phẩm ngon có thể tiêu thụ tốt. Công ty của cô thành công biến rác thành vàng, và đó cũng chính là cách thức của công ty sau đây…

——

Trong khi anh hùng hào kiệt khắp nơi cứ mải miết đi tìm những thứ chưa từng có bao giờ để khai thác, một công ty chuyên làm video giáo dục giải trí cho trẻ em Hàn Quốc – Pinkfong – không biết tình cờ thế nào đã tìm được một clip trên Youtube có tựa đề là Baby Shark Song. Bài hát do một youtuber cũng chả mấy tên tuổi Johnny Only quay cảnh cả gia đình anh cùng nhảy múa với lời hát và âm điệu khá vui tai. Clip được đăng từ năm 2011 và cho đến nay chỉ có 75k lượt xem (rõ ràng là một clip không mấy nổi tiếng).

Vấn đề là ý tưởng ban đầu của bài hát này cũng không phải xuất phát từ Johny Only. Trước đó, khó có thể gọi nó là một bài hát. Nó khởi nguồn chỉ bao gồm vài câu hát đơn giản bằng tiếng Pháp và động tác múa mô phỏng hàm cá mập đang táp bằng tay tên “Bebe Requin” nổi lên từ khoảng năm 2009. Sau đó, một ca sĩ nữ người Đức tên Müller đã hát và đăng lên website của mình. Từ đây, bài hát được anh hào nào đó remix theo âm điệu techno, và nổi tiếng một thoáng chủ yếu trong nước Đức. Tất cả sự kiện này diễn ra trước thời điểm Johny Only đăng tải bài hát của mình. Anh có thể đã nghe qua đâu đó và quyết định viết rồi chuẩn hóa thêm phần nhạc và phần lời thành Baby Shark Song.

75k lượt xem. Chả là gì so với thế giới internet bao la. Câu chuyện đến đây là hết.

Lẽ ra mọi chuyện đã kết thúc như vậy thật nếu như khoảng chừng 5 năm sau, Pinkfong không quyết định lượm lặt bài hát về chỉnh sửa lại. Phải nói rõ là bài hát Baby Shark Song gốc của Johny Only chỉ dừng ở mức xem cho vui chứ không có gì hấp dẫn, và trên thực tế Pinkfong cũng không nghĩ chuyện tút hàng lại nó sẽ làm nên cơm cháo gì. Nếu nó đã nằm đó ngần ấy năm mà không nổi tiếng thì ngay cả người lạc quan nhất cũng chẳng dám nghĩ gì hơn.

Nhưng, có lẽ lần này, sự khác biệt nằm ở chỗ, Pinkfong là một công ty hoạt động dựa trên công nghệ phân tích dữ liệu.

——

Để thấy được đơn giản sức mạnh của phân tích dữ liệu, chúng ta hãy đến với cuộc vận động tranh cử của Tổng thống Obama năm 2012.

Trong quyển sách Mọi người đều nói dối, tác giả Seth Stephens-Davidowitz ban đầu đã phân tích việc ê kíp của Obama dự kiến dùng hình ảnh vận động trên web như hình bên dưới (DỰ KIẾN BAN ĐẦU).

Nhưng rồi, một cựu nhân viên Google – Dan Siroker – đã đề xuất dùng phương pháp kiểm nghiệm dữ liệu A/B Test để đo lường thêm 2 phương án hình và nút bấm với một số lượng người ủng hộ nhỏ (mẫu nhỏ) trước. (Hình THỬ NGHIỆM)

Và kết quả thu được (KẾT QUẢ CUỐI CÙNG) chính là cái được nhiều người lựa chọn nhất trong mẫu thử nghiệm nhỏ. Họ mang hình ảnh chính thức này đi vận động tranh cử, và phe Obama đã giành được thêm 40% ủng hộ, tương đương 60 triệu đô la kinh phí bổ sung.

Tất cả chỉ nhờ sức mạnh của phân tích dữ liệu.

——

Và đó cũng chính cách thức Pinkfong đã thực hiện.

Đầu tiên, họ tiến hành phân tích các âm điệu khác nhau để lựa chọn ra loại âm điệu mà trẻ con dễ và thích nghe nhất và ứng dụng vào các bài hát của mình. Đó chính là cách họ chỉnh sửa lại âm điệu và cách hát khác đi rất nhiều so với phiên bản gốc. Thứ hai, sau khi đăng tải các bài hát lên channel Youtube, giữa rất nhiều bài hát bên cạnh Baby Shark Song [vì ban đầu không nghĩ bài hát này tiềm năng gì mà phải đầu tư nhiều công sức vào nên họ chỉ sản xuất theo cách thông thường như những bài hát khác trong channel], họ sẽ xem xét dữ liệu xem bài hát nào tăng lượt view nhanh nhất. Và trong số đó, Baby Shark Song (phiên bản hoạt hình) nổi lên như một hiện tượng khi đạt 147 triệu lượt view chỉ trong vòng 6 tháng kể từ khi đăng tải vào cuối năm 2015.

“Nhất định phải có gì đặc biệt đối với bài hát này đây” là suy nghĩ của các nhà lãnh đạo Pinkfong. Phải nói thêm họ là một công ty khởi nghiệp mới hoạt động được vài năm, và thời điểm này đã sắp tèo đến nơi vì mấy sản phẩm làm ra không mang lại lợi ích như kỳ vọng. Chính vào khoảnh khắc đó, họ đã đưa ra một quyết định mà không biết nó sẽ thay đổi đời mình theo một hướng không thể nào tưởng tượng nổi: quay thêm một phiên bản Baby Shark có trẻ em tham gia nhảy.

Ngày 17 tháng 6 năm 2016, Baby Shark Dance chính thức được đăng tải trên Youtube. Nó nhanh chóng trở thành một hiện tượng ở Hàn Quốc và lan nhanh khắp châu Á. Phong trào #BabySharkChallenge quay clip nhảy mô phỏng theo viral như một căn bệnh dịch và được đổ thêm dầu vào lửa nhờ sự tham gia của các ngôi sao K-Pop. Khi startup khởi nghiệp khổng lồ ở Đông Nam Á chính thức mua bản quyền phát triển bài quảng cáo Shopee Pee Pee của mình, bài hát chính thức trở thành cơn lốc điên cuồng và cho đến thời điểm hiện tại gần chạm mốc 4 tỷ lượt view trên toàn cầu. Điều điên rồ hơn năm ở chỗ, từ vị thế sắp ngủm đến nơi, chỉ nhờ bài hát Baby Shark, Pinkfong ước tính đã thu lời khoảng 33 triệu đô la, vươn lên thành ngôi sao kỳ lân trong giới startup. Tất cả bắt nguồn từ một bài hát ất ơ chả mấy ai quan tầm gần 10 năm trước…

Tranh cãi cũng đã nổ ra quanh vấn đề bản quyền của Baby Shark nhưng khi nhìn lại sự tình, khó lòng mà nói ai mới thật sự là người góp công chính đưa bài hát này trở thành ngôi sao sáng. Jack Kirby, ông vua sáng tạo của Marvel từng nói, “Ý tưởng thì không bao giờ có một nguồn gốc nhất định. Nó được tung hứng qua lại cho tới khi kẻ ra quyết định bắt đầu nhúng tay vào và chọn ra phương án mà họ nghĩ sẽ thành công.”

Rõ ràng không biết ai đúng ai sai nhưng có một bài học to lớn mà tất cả chúng ta có thể khắc cốt: vàng rất có khả năng đã có sẵn ngoài kia – với sức mạnh và tư duy phân tích dữ liệu đúng đắn – những “mớ rác” kia đang chờ để được ta biến hóa.

——

(Bài viết có sử dụng nội dung trong sách Tư duy tận dụng và Mọi người đều nói dối:

https://tiki.vn/author/seth-stephens-davidowitz.html…

https://tiki.vn/author/scott-sonenshein.html…)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.