Một từ thôi đôi khi cũng đủ làm nên khác biệt

0
791

Trước khi thợ săn Geralt gặp gỡ tay nhạc sĩ Jaskier trong phim The Witcher (2019), trong mắt mọi người, anh chỉ là một gã đồ tể đánh thuê, không hơn không kém. Dù mang tiếng là săn quái vật giúp mọi người, nhưng thay vì được ca ngợi như anh hùng, anh lại bị người ta ghê sợ.

Vấn đề là, bản thân Geralt không hề xấu. Con người anh bản chất tốt, nhưng bề ngoài và cách cư xử thì tạo cho người ta cảm giác lạnh lùng khó gần. Đó chính là mấu chốt điểm thiệt của Geralt, tuy không cần và cũng không giỏi thanh minh cải thiện, nhưng bị nhiều người không ưa cũng đồng nghĩa với nhiều rắc rối và ít sự trợ giúp hơn.

Nếu là người xấu thì bị người ta ghét cũng đáng, nhưng đằng này vốn là người tốt, vậy mà chỉ vì không giỏi thể hiện, nên cũng bị ghét oan. Rõ ràng là một sản phẩm tốt đang thiếu vắng bàn tay phù phép của giới marketer. Và trong trường hợp này, thứ gọi là phép thuật marketing đó đã đến với Geralt trong hình hài của một… nhạc sĩ.

Nhưng liệu một tay nhạc sĩ thì giúp được gì cho danh tiếng của một thợ săn quái vật chứ? Trước khi hiểu được cách của Jaskier, chúng ta hãy cùng đến với câu chuyện lươn lẹo về một thương nhân bán ớt.

Những người bán ớt thường đắn đo khi gặp câu hỏi: “Ớt này có cay không?”. Vấn đề là người ta hay nói vui “ớt nào mà ớt chẳng cay”, hỏi như vậy phải chăng là cắc cớ? Ấy vậy mà vẫn có nhiều người thích hỏi như vậy khi mua ớt. Người bán sẽ bị đặt vào thế đắn đo khi nói cay thì lỡ phải người không thích ăn cay sẽ lập tức bỏ đi và không mua nữa; còn nói không cay thì hóa ra là ớt trang trí, không thể làm gia vị?

———

“Một ngày rảnh rỗi, tôi đứng bên cạnh một gánh bán ớt của một người phụ nữ, xem chị ta giải quyết vấn đề đầy nghịch lý này như thế nào? Nhân lúc chưa có người mua, tôi tự tỏ ra thông minh mách chị: “Chị chia ớt thành hai phần, gặp phải khách thích ăn cay thì chị chỉ phần bên này, còn gặp khách không thích ăn cay thì chị chỉ phần bên kia”.

Chị bán ớt nhìn tôi cười và nói: “Không cần phải thế”.

Đúng lúc này, có một khách hàng đến hỏi mua, câu hỏi quả nhiên vẫn như cũ: “Ớt này có cay không?” – Chị bán hàng rất chắc chắn nói với họ: “Quả đậm màu cay, quả nhạt màu không cay”.

Người mua nghe vậy tin là thật, chọn ớt, trả tiền rồi vui vẻ rời đi. Một lúc sau, những quả ớt nhạt màu không còn lại bao nhiêu.

Một lúc nữa, lại có một người đến mua và vẫn câu hỏi như vậy: “Ớt này có cay không?”. Chị bán ớt nhìn gánh ớt của mình, trả lời một cách chắc chắn: “Quả dài cay, ngắn không cay”.

Quả nhiên, người mua nghe theo lời phân loại của chị để chọn ớt. Và kết quả là chả mấy chốc, quả ớt dài cũng bán gần hết. Nhìn vào gánh ớt còn lại của chị, toàn là ớt ngắn và đậm màu, tôi thầm nghĩ: “Lần này xem chị giải quyết thế nào?”.

Và khi một người mua nữa đến hỏi: “Ớt này có cay không?”, chị bán hàng vẫn rất tự tin trả lời: “Quả cứng cay, mềm không cay”.

Tôi thầm bái phục chị, không phải sao khi ớt bị phơi nắng cả ngày thì rất nhiều quả bị mất nước mà mềm oặt lại. Rồi chả mấy chốc, người phụ nữ bán ớt bán hết gánh ớt của mình, trước khi về nhà chị nói với tôi: “Cách em bảo với chị, ai bán ớt cũng biết, thế nhưng cách bán của chị thì chỉ có mình chị biết”.”

———

“Nhưng nói vậy đâu có đúng đâu?” Bạn có lẽ đang nghĩ vậy. Và đó chính xác là những gì Geralt cũng thắc mắc với Jaskier khi nghe bài hát tay nhạc sĩ này sáng tác về anh. Cách Jaskier đáp lại – cũng chính là mấu chốt marketing của gã – rằng: sự chính xác không hề làm nên chuyện. Chính những lời ca với ngôn từ mỹ miều kịch tích – chêm vào đó là độ chém cấp bão – đã giúp thay đổi hẳn cái nhìn của mọi người đối với Geralt. Và bài hát càng được lan truyền đến đâu, hình ảnh của anh càng tốt đẹp đến đấy.

Cùng một sự việc, cùng một sản phẩm, nhưng với cách dùng ngôn từ khác nhau – dù chỉ là nhỏ nhất – cũng mang lại sự khác biệt rất lớn. Trong quyển Thần Chú Xèo Xèo tập 2, tác giả Elmer Wheeler đã kể về một cậu bé bán nước cam trên toa tàu với lời rao “Nước cam đây!” không mấy khả quan. Thế rồi, khi một bà lão hỏi cậu “Có vắt TƯƠI không?”, lời rao sau đó đã đổi thành “Cam VẮT TƯƠI đây!” và doanh số đã tăng lên gấp ba.

Nhận thức của chúng ta về mỗi từ ngữ thật sự có sự khác biệt mà ngay cả bản thân chúng ta cũng không nhận ra được. Khi ta nghe “Năm 2019 ‘TOANG’”, hình ảnh hiện ra trong đầu sẽ là 1977 Vlog, Elon Musk, Asanzo, Món Huế, kinh doanh thất bại… so với “Năm 2019 nhiều phi vụ thất bại” chưa chắc tốc độ và độ kịch tính hiện ra trong não bộ có thể được như vậy. Thế mới thấy, sức mạnh ẩn chứa trong mỗi từ ngữ là vô cùng khác biệt, và biết cách dụng đúng và kết hợp được ra trò hay không hoàn toàn phụ thuộc vào công lực của marketer.

Một từ ngữ thôi đôi khi cũng đủ làm nên khác biệt.

———

10 năm nghiên cứu – 105.000 từ và cách kết hợp từ – thử nghiệm trên 19 triệu người – đó là thành quả nghiên cứu về sức mạnh tác động của từ ngữ trong bán hàng và quảng cáo của Elmer Wheeler. Một từ ngữ thôi đôi khi cũng đủ làm nên khác biệt, thế mà cả bí thuật về cách sử dụng chúng lại nằm trong trọn bộ Thần Chú Xèo Xèo (tập 1-2).

Bạn đọc quan tâm có thể mua tại: https://tiki.vn/author/elmer-wheeler.html… (Hiện đang giảm giá rất tốt tại Tiki)

(Cùng ra mắt đợt này là sách Người giàu nhất thành Babylon phiên bản mới – thêm 2 chương và giá tốt nhất thị trường – giảm 50% tại https://tiki.vn/nguoi-giau-nhat-thanh-babylon-phien-ban-day…)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.