Có hay không lây lan ham muốn “cướp ngân hàng”?

0
324

Trước năm 2016, gần như không thấy một vụ cướp ngân hàng nào xảy ra ở Việt Nam. Nhưng kể từ sau vụ cướp ngân hàng xuất hiện đầu tiên tháng 12/2016, 19 vụ cướp đã diễn ra chỉ vỏn vẹn trong vòng 4 năm. Vậy nguyên nhân là do đâu?

Trong quyển sách Sự Lây Lan Kỳ Lạ, tác giả Kravetz trong lời mở đầu đã phải thốt lên: làm thế nào anh có thể viết về một sự việc mang tính tiêu cực như tự tử mà không vô tình “lây nhiễm” nó cho người khác?

Não bộ của chúng ta, vào giây phút nhận thức một sự kiện – dù là tốt hay xấu – cũng đã ghi nhận nó vào sâu trong tiềm thức. Và vào một lúc nào đó về sau, chính suy nghĩ đó sẽ đưa đẩy ta đi đến những hành động y như vậy.

Tác giả Kravetz đã từng kể đến vụ tự tử của một doanh nhân trẻ người Áo xảy ra vào năm 1984 khi nạn nhân lao mình vào đầu tàu điện ngầm tại thủ đô Vienna. Kể từ sau vụ việc đáng tiếc này, hàng loạt các vụ tự sát tương tự liên tiếp xảy ra với tần suất khoảng 5 lần/tuần trong suốt gần một năm.

Giả thuyết đưa ra chính là khi suy nghĩ bế tắc bên trong những nạn nhân hội tụ vào đúng ý nghĩ tự tử ghi nhận từ sự kiện mồi lửa đầu tiên đó, hành động của họ sẽ diễn ra tương tự.

Xét đến tình trạng cướp ngân hàng ở Việt Nam, trước năm 2016, gần như không thấy phản ánh một vụ cướp nào trong một thời gian rất dài. Ý nghĩ về cướp ngân hàng gần như chỉ tồn tại ở nước ngoài, hay trong phim Batman vs Joker.

Thế nhưng, kể từ vụ cướp chấn động tháng 12/2016 diễn ra ở Huế, trong vòng 4 năm tính đến nay, đã có 19 vụ khác diễn ra. Danh sách các vụ diễn ra, mốc thời gian, địa điểm, và số tiền sơ lược như sau:

12/2016 – 725 triệu – Huế
3/2017 – 50 triệu – Đà Nẵng
4/2017 – 2 tỷ – Trà Vinh
9/2017 – 207 triệu – Vĩnh Long
9/2017 – bị rớt tiền – Đồng Nai
10/2017 – bất thành – TPHCM
11/2017 – bất thành – Đắk Lắk
1/2018 – 1,1 tỷ – Bắc Giang
3/2018 – bất thành -TPHCM
8/2018 – bất thành – Vũng Tàu
9/2018 – 940 triệu – Tiền Giang
9/2018 – 4,5 tỷ – Khánh Hòa
12/2018 – 1,1 tỷ – TPHCM
5/2019 – 527 triệu – Phú Thọ
6/2019 – bất thành – Lào Cai
7/2019 – bất thành – Thanh Hóa
8/2019 – 7 triệu – Lào Cai
9/2019 – bất thành – Hà Nội
4/2020 – bất thành – Hà Nội
7/2020 – 900 triệu – Hà Nội

Khó có thể nói đây là một tần suất vô tình, vì có thể thấy số lượng tăng đột ngột kể từ sau vụ 12/2016, trải dài khắp các tỉnh thành. Vậy có thể thấy, những sự kiện như thế – dẫu mang tính tiêu cực – đã có sự lây lan đáng kể.

Nguyên nhân chính rất có thể do sự tham gia của truyền thông và độ lan truyền mạnh mẽ của mạng xã hội, một trong những tác nhân chính góp phần đưa thông tin đi xa.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi tin tức, ý nghĩa có khả năng lan truyền với tốc độ và phạm vi cực nhanh. Đó là một cái lợi khi lan truyền những điều tích cực, nhưng cũng là mặt trái với những điều tiêu cực. Không ai có thể nằm ngoài vòng xoáy đó, vì không ai có thể chạy thoát não bộ của mình.

Cũng như lời kết của Kravetz, chúng ta không thể chạy trốn, vì làm gì có chỗ nào để chạy đâu?!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.