Chiến lược kinh doanh phụ

0
905
Bản chất của chiến lược kinh doanh phụ

Các mảng kinh doanh phụ thường không chú trọng lợi nhuận mà nhằm phục vụ mục đích hỗ trợ hay xây dựng hệ sinh thái, nên luôn có lợi thế trong các cuộc chiến tranh về giá. Mảng kinh doanh phụ chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong công ty, nên nếu có thua lỗ, cũng không ảnh hưởng đến sự tồn vong của cả công ty. Mảng kinh doanh chính thì lại khác: Một thời gian dài thua lỗ có thể làm sức khỏe công ty ảnh hưởng nghiệm trọng; lòng tin của cổ đông, nhân viên, khách hàng, và đối tác cũng lung lay. Do đó, khi mảng kinh doanh phụ của Công ty A tấn công mảng kinh doanh chính của Công ty B bằng giá cả, hẳn nhiên Công ty B không thể chịu đựng thua lỗ trong thời gian dài.

Chấp nhận thua lỗ hoặc không có lợi nhuận ở mảng kinh doanh phụ để bổ sung sức mạnh ở mảng kinh doanh chính là một chiến lược thường thấy ở các công ty lớn.
Ví dụ kinh điển về chiến lược kinh doanh phụ: Trọng tâm doanh nghiệp của Apple có phải luôn là iPhone?

Gần 20 năm trước, sau khi quay lại Apple và ổn định các dòng sản phẩm, Jobs có một kế hoạch. Ông không ấp ủ một sản phẩm đột phá như iPhone. Thực ra, ông muốn lập một “hệ sinh thái sản phẩm” mà ông gọi là Trung Tâm Số.

(Trong hình chúng ta có thể nhìn thấy: Trung Tâm Số của Apple, giới thiệu năm 2001. Ở trung tâm là chiếc iMac, và xung quanh là các dịch vụ của Apple. Nguồn: sách Sức mạnh của những ý tưởng nhỏ, David Robertson)

Trung Tâm Số của Apple là một hệ thống giúp người dùng quản lí toàn bộ cuộc sống số của mình bằng các sản phẩm Apple. Tất cả những sản phẩm khác của Apple đều xoay quanh Trung Tâm Số: Người dùng mua sản phẩm mới của Apple (iPod, iTunes, iMovie… và sau này là iPhone, iPad) có thể kết nối ngay với những sản phẩm Apple đang sử dụng.

Chiến lược này giúp tất cả sản phẩm của Apple có lợi thế đối với sản phẩm riêng lẻ của đối thủ. Nếu bạn mua một chiếc iPhone, bạn có thể kết nối với tài khoản iCloud bạn đã có, với chiếc Mac bạn đang dùng, và với tất cả các ứng dụng bạn đã tải. Bạn không thể làm tất cả những điều đó với một chiếc điện thoại di động nào khác vào thời đó. CHÍNH SỰ KẾT NỐI CỦA TRUNG TÂM SỐ APPLE—CHỨ KHÔNG PHẢI IMAC HAY IPHONE—LÀ THỨ TẠO NÊN LỢI THẾ CẠNH TRANH CHO APPLE. Toàn bộ cuộc sống của người dùng giờ đây đã nằm trong Trung Tâm Số Apple: thông tin ngân hàng nằm trong điện thoại, thẻ tín dụng cũng nằm trong đó, thông tin nhà cửa và công việc cũng được đồng bộ hóa. Nói cách khác, khi toàn bộ cuộc sống nằm trong Trung Tâm Số Apple, người dùng rất khó chuyển sang sử dụng sản phẩm đối thủ.

Như vậy, thứ giữ người dùng lại là sự liên kết tuyệt vời của các sản phẩm trong hệ thống Apple: Các sản phẩm phần cứng (iPhone, Mac) làm nhiệm vụ “câu” người dùng mới vào hệ thống, còn phần mềm (iOS, AppStore) sẽ giữ chân người dùng. Đó là lý do vì sao nhiệm vụ quan trọng nhất giai đoạn này của Tim Cook không còn là đổi mới đột phá về thiết kế, mà là tối đa hóa lợi nhuận từ các sản phẩm chủ lực và tìm cách bành trướng Trung Tâm Số Apple. Cách tốt nhất để làm điều đó chính là “cướp” người dùng Android. Chiến lược này hoàn toàn hợp lí với hành động liên tục giới thiệu nhiều đặc điểm hấp dẫn về mặt cấu hình, chính sách đổi iPhone cũ lấy iPhone mới, và mức giá khá “mềm” các dòng iPhone hiện hữu.

Đây cũng chính là lí do vì sao có rất nhiều công ty Việt Nam đã cố gắng xâm nhập thị trường điện thoại di động, với những thiết kế và linh kiện phần cứng khá ổn, nhưng vẫn gặp nhiều trắc trở trong việc giành giật thị trường với ông lớn iPhone. Xét về thiết kế, chênh lệch là không nhiều, và khoảng cách này hoàn toàn có thể rút ngắn. Tuy nhiên, thiếu đi một chiến lược thống nhất—một Trung Tâm Số với các đơn vị kinh doanh hỗ trợ lẫn nhau—các công ty điện thoại di động Việt Nam gặp khó khăn là điều tất yếu. Thiết kế có thể đẹp, camera có thể tốt, nhưng hệ điều hành không phải là một hệ điều hành được tinh chỉnh chỉ phục vụ cho iPhone như iOS. Điện thoại Việt Nam cũng không có một chiếc laptop cùng hệ thống như iPhone có Mac. Apple đã dựng nên một rào cản quá lớn, khiến bất kì ai muốn xâm nhập vào đều phải có một hệ thống liên hoàn tương tự. Và điều này có lẽ là không tưởng.

Giờ đây Apple có thể không cần bán thêm iPhone vẫn có thể thu lợi lớn từ doanh thu app, dịch vụ Music, iCloud, bán phụ kiện… còn đối với các hãng sản phẩm chính là điện thoại, không bán thêm điện thoại đồng nghĩa với doanh thu tụt dốc.

Một số bài phân tích cụ thể hơn chiến lược kinh doanh phụ trong Sức mạnh của những ý tưởng nhỏ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.