Tư duy chiến lược động

0
10215

Chiến lược là một trong những thứ hầu như dân kinh doanh ai ai cũng nói và nghĩ rằng mình biết, từ cấp đỉnh của đỉnh như CEO cho tới nhân viên quèn. Đây là lĩnh vực dễ chém gió như có vẻ chuyên gia, mà không phải ai cũng có thể kiểm chứng được ngay quan điểm, nên vui lắm: cứ mỗi lần nêu ra một chủ đề về chiến lược của một công ty nào đó ở bất kỳ đâu, bạn sẽ được mọi người tranh luận nhiệt huyết vô cùng.

Ở cái thời mà lên mạng bạn sẽ tìm ra ngay hàng chục công cụ chiến lược, từ phổ biến như SWOT, BCG tới phức tạp như Thẻ điểm cân bằng, thì chuyện trở thành chuyên gia chiến lược càng dễ tợn. Dễ đến nỗi khóa học chiến lược mọc đầy rẫy không thua gì các khóa học làm giàu.

Mấu chốt là ở chỗ, những người không nghiên cứu không thể hiểu được một điều kiện tiên quyết của tư duy chiến lược, đó là khả năng phân tích động. Nói một cách đơn giản, phân tích động nghĩa là liên tục sử dụng các công cụ để phân tích chiến lược của mình theo thời gian và đa phương diện.

Ví dụ, trong một trận cờ chẳng hạn, phân tích tĩnh nghĩa là mặc định rằng chỉ có quân của mình có thể di chuyển, và đối phương sẽ… đứng yên cho đến cuối trận đấu; còn người phân tích động sẽ đứng trên cả góc nhìn của đối thủ và tìm mọi cách phản ứng với từng nước đi của quân ta. Nói cách khác, người phân tích động hiểu rằng, mọi điểm mạnh, điểm yếu, mục tiêu… của cả ta lẫn đối thủ sẽ liên tục thay đổi.

Người chơi cờ hiểu rằng muốn thành công, tư duy chiến lược phải được đặt dưới góc nhìn phân tích động: không có ai đứng yên cho ta nhào vào chiếu hết cả. Quân của họ sẽ chạy, chứ không đứng yên cho ta xử đẹp. Tuy nhiên, khi đặt vào kinh doanh, thì mọi người thường quá ôm lấy các công cụ phân tích và bỏ quên luôn cách tư duy phân tích động. Khi sử dụng SWOT, những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội hay thách thức mà họ nêu ra đều chỉ ứng dụng cho họ, ở chính thời điểm họ phân tích; họ quên rằng để tạo nên một phân tích đúng, thì mỗi điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội hay thách thức phải được phân tích cả ở tương lai, với mọi khả năng phản ứng của đối thủ nói riêng và môi trường nói chung. Và cách tư duy chiến lược tĩnh của đa số mọi người đều thể hiện rõ trong bản kế hoạch của họ: không một ai đề cập đến các phản ứng tiềm năng của đối thủ cạnh tranh!

Chiến lược đại dương xanh là đại diện cho lối tư duy tĩnh: Các tác giả đề xuất nên tìm một nơi không có đối thủ, để vừa có thể đạt chi phí thấp, vừa khác biệt hóa tốt. Họ quên rằng, ngay khi thị trường đại dương xanh vừa được khai phá xong, các đối thủ không sớm thì muộn sẽ có phản ứng: họ sẽ lao vào và buộc người đi đầu phải quyết định đường hướng cạnh tranh trong một thị trường dần hóa đỏ. Việc duy trì đồng thời chi phí thấp và khác biệt hóa trong dài hạn một cách bền vững là không thực tế và chỉ có trong tư duy chiến lược tĩnh!

Không phải dễ để nhìn chiến lược như một dòng chảy luôn luôn thay đổi, nhưng đó là thứ quyết định trình độ của người làm chiến lược. Mọi công cụ dù tốt đến mấy, nếu được “nạp đạn” chỉ bằng tư duy phân tích tĩnh thì đều sẽ không bao giờ phát huy được tối đa sức mạnh của mình.

Previous articleTiền Chùa và cuộc chiến chống tài phiệt ngân hàng của nhân dân Mỹ
Next articleBảo kiếm katana
Là thành viên VIP của một tầng lớp rất được xã hội quan tâm (tầng lớp thất nghiệp), anh đã có kinh nghiệm thất nghiệp chuyên nghiệp 4 năm ròng. Trong mấy năm rảnh rỗi, anh đã viết 6 quyển sách, dịch 12 quyển sách để giúp mọi người thất nghiệp hiệu quả hơn.